Standardy medyczne
Prof. dr hab. n. med. Marian Krawczyński
Klinika Gastroenterologii Dziecięcej i Chorób Metabolicznych
Instytutu Pediatrii Akademii Medycznej im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu
Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. n. med. Marian Krawczyński
Przedstawiono trudności interpretacyjne "normy auksologicznej", jej rodzaje i metody oceny oraz konieczność wydzielania pogranicza normy, zwłaszcza dla celów diagnostyczno-klinicznych.
Prof. dr hab. n. med. Barbara Cybulska, Prof. dr hab. n. med. Wiktor B. Szostak, Lek. med. Alina Walczak
Zakład Żywienia Klinicznego Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie
Kierownik: Prof. dr hab. n. med. Wiktor B. Szostak
Miażdżyca zaczyna się w dzieciństwie, na co wskazuje wiele badań anatomopatologicznych. W jej rozwoju biorą udział genetyczne i środowiskowe czynniki ryzyka. Należą do nich zaburzenia lipidowe, które mogą być: 1) uwarunkowane rodzinnie (np. rodzinna hipercholesterolemia), 2) zależne od nieprawidłowego żywienia, nakładającego się na nierozpoznane defekty genetyczne w metabolizmie LDL (hipercholesterolemia poligeniczna) oraz 3) wtórne w związku z otyłością, przyjmowaniem anabolicznych sterydów lub doustnych środków antykoncepcyjnych, czy też obecnością choroby nerek, wątroby, tarczycy lub cukrzycy. Najczęstszą nieprawidłowością gospodarki lipidowej spotykaną u dzieci, tak jak u dorosłych, jest hipercholesterolemia poligeniczna.
Istnieje zgodność co do celowości skriningu selektywnego u dzieci, w odniesieniu do wykrywania zaburzeń lipidowych. Badanie w tym kierunku trzeba przeprowadzić, jeśli u rodziców dziecka występuje hipercholesterolemia lub przedwcześnie choroba sercowo-naczyniowa.
Za hipercholesterolemię u dzieci uznaje się stężenie całkowitego cholesterolu ł170 mg/dl (4,4 mmol/l), a cholesterolu LDL ł110mg/dl (2,8 mmol/l). Hipertrójglicerydemię rozpoznaje się, jeśli stężenie trójglicerydów przekracza 150 mg/dl (1,7 mmol/l). Pożądane jest zatem osiągnąć u dziecka, w wyniku terapii, poziom LDL-chol 190 mg/dl (4,9 mmol/l) lub >160 mg/dl (4,1 mmol/l), w tym drugim przypadku w skojarzeniu z więcej niż dwoma innymi czynnikami ryzyka lub przedwczesną chorobą niedokrwienną serca w najbliższej rodzinie, to należy rozważyć dodanie żywicy jonowymiennej. Statyny dopuszcza się wyjątkowo u bardzo ograniczonej liczby dzieci, pod kontrolą specjalisty lipidologa.
Dr n. med. Leszek Szenborn 1 , Prof. dr hab. n. med. Zbigniew Rudkowski 2
1 Katedra i Klinika Chorób Zakaźnych Dzieci Akademii Medycznej we Wrocławiu
Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. n. med. Irma Kacprzak-Bergman
2 Katedra i Zakład Medycyny Rodzinnej Akademii Medycznej we Wrocławiu
Kierownik: Prof. dr hab. n. med. Andrzej Steciwko
Odra jest ogólnoustrojową chorobą wirusową o bardzo dużej zakaźności. Człowiek jest jedynym rezerwuarem wirusa odry. Jest to choroba przebiegającą często z powikłaniami, które najczęściej występują u najmłodszych dzieci i dorosłych. W Polsce od 25 lat prowadzi się szczepienia przeciw odrze, jednak co kilka lat dochodzi do epidemii wyrównawczych, w czasie których chorują przede wszystkim młodzież i młodzi dorośli. Zapobieganie p-odrze: wszystkie dzieci powinny być dwukrotnie zaszczepione żywą atenuowaną szczepionką p.-odrową , w 15. m. życia i powtórnie po ukończeniu 6. r. życia. Stosuje się szczepionkę monowalentną lub skojarzoną ze szczepionką p-śwince i p-różyczce (MMR).
Chociaż obecnie w Polsce lekarz ma niewielką szansę na rozpoznanie odry jako choroby rzadko występującej , to jednak wobec dużej liczby różnych chorób wysypkowych umiejętność zróżnicowania diagnostycznego ma zasadnicze znaczenie epidemiologiczne. Do ważnych zadań lekarzy pierwszego kontaktu należy prowadzenie akcji szczepień, zgłaszanie zachorowań i potwierdzanie rozpoznania. Ze względu na niski wskaźnik zapadalności < 1/100000 mieszkańców, wysoki odsetek zaszczepionych dzieci 3-letnich - 95% i wydłużanie się okresów międzyepidemicznych Polska, ma wszelkie dane aby wyeliminować odrę.
Prof. dr hab. n. med. Danuta Dzierżanowska
Kierownik Zakładu Mikrobiologii Klinicznej IPCZD
W artykule przedstawiono podział fluorochinolonów na generacje, omówiono szczegółowo spektrum przeciwbakteryjne, farmakokinetykę oraz zastosowanie kliniczne fluorochinolonów i nowych pochodnych tych związków. Podkreślono aktywność tych ostatnich (pochodnych fluorochinolonów) w stosunku do szczepów Streptococcus pneumoniae, w tym szczepów opornych na penicylinę. W ten sposób wachlarz leków przeciwbakteryjnych w leczeniu poważnych zakażeń dróg oddechowych u dorosłych poszerzony został o dwa nowe preparaty, tj. moksyfloksacynę i lewofloksacynę.
Doc. dr hab. n. med. Piotr Kaliciński
Kierownik Kliniki Chirurgii Dziecięcej i Transplantacji Narządów IPCZD
Leczenie przeszczepem narządu stało się już od lat standardem postępowania w nieodwracalnej niewydolności narządów na tle zarówno ostrych jak i przewlekłych chorób wątroby, nerek, jelita, serca i trzustki. W populacji dziecięcej największe znaczenie mają przeszczepy narządów jamy brzusznej, z wyłączeniem trzustki, bowiem niemal nie spotyka się wskazań do przeszczepienie trzustki u dzieci. Przeszczepy serca są odmiennym zagadnieniem z dziedziny kardiochirurgii i nie wchodzą w zakres tej prezentacji.
Prof. dr hab. med. Anna M. Romicka
Klinika Reumatologii Wieku Rozwojowego Instytutu Reumatologicznego w Warszawie
Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. med. Anna M. Romicka
Bóle w obrębie układu mięśniowo-szkieletowego występują u dzieci w przebiegu wielu chorób pochodzenia zapalnego, nowotworowego, urazów oraz jako tzw. bóle idiopatyczne. Przedstawiono patofizjologię, charakterystykę i mechanizm bólu oraz zarys postępowania terapeutycznego.Ból jest bardzo złożonym odczuciem subiektywnym. Definicja Międzynarodowego Towarzystwa Badania Bólu określa go jako Ńnieprzyjemne odczucie zmysłowe i emocjonalne związane z obecnym lub potencjalnym uszkodzeniem tkanek, albo opisywane w kategoriach tego uszkodzeniaÓ (1). Ból do niedawna był uznawany jako zjawisko jedynie emocjonalne, niedoceniane u dzieci. Istniało bowiem przeświadczenie, że niedojrzałość układu nerwowego dziecka, szczególnie małego, powoduje zmniejszenie, a nawet zniesienie odczuwania bólu. Obecnie wiadomo, że nawet noworodki odczuwają ból, który wywiera niekorzystny wpływ nie tylko na psychikę i osobowość, ale również na procesy fizjologiczne rozwoju dziecka.
Prof. dr hab. n. med. Andrzej Radzikowski
I Katedra Pediatrii Akademii Medyczej w Warszawie
Paracetamol i ibuprofen zalecane są w medycynie anglosaskiej jako podstawowe leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe. Paracetamol - lek o centralnym działaniu przeciwgorączkowym i przeciwbólowym, sprawdzony pod względem bezpieczeństwa w pediatrii i medycynie rodzinnej - jest z powodzeniem wykorzystywany w reumatologii w leczeniu bólu w chorobach zwyrodnieniowych oraz jako dodatek do NLPZ w reumatoidalnym zapaleniu stawów.
Z kolei ibuprofen - lek o umiarkowanym działaniu przeciwzapalnym, sprawdzony w reumatologii jako najbezpieczniejszy z klasycznych NLPZ - jest powszechnie stosowany w pediatrii i medycynie rodzinnej jako "następca" aspiryny.
Należy spodziewać się, że coraz więcej NLPZ o wybiórczym (preferencyjnym) działaniu na COX2 będzie wykorzystywanych w medycynie rodzinnej i pediatrii.
Dr n. med. Małgorzata Łyszkowska
Klinika Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia IPCZD
Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. n. med. Jerzy Socha
Żywienie oraz nowoczesne leczenie żywieniowe jest możliwe między innymi dzięki stworzeniu zbilansowanych preparatów służących do żywienia drogą przewodu pokarmowego. Ich różnorodny skład ilościowy i jakościowy pozwala sprostać odmiennym potrzebom i możliwościom metabolicznym organizmu dziecka zależnie od jego wieku, jak i choroby uniemożliwiającej fizjologiczny sposób odżywiania się przy użyciu ogólnie dostępnych składników pokarmowych. Większość z wymienionych w tej pracy preparatów należy traktować nie jako żywność lecz jako lek. Mają one tak znacznie zmodyfikowany skład, że ich zastosowanie jest uzasadnione wyłącznie u osób chorych i ma na celu nie tylko odżywianie, ale też: ustąpienie objawów chorobowych (np. objawów alergii na białka mleka krowiego, czy nietolerancji cukrów), regenerację śluzówki jelit (działanie włókna rozpuszczalnego, probiotyków, czy glutaminy) oraz wpływ na narządy i układy nie związane bezpośrednio z funkcją żywienia (np. stosowanie diet bogatotłuszczowych i niskowęglowodanowych w niewydolności oddechowej). W pracy tej przedstawiono wszystkie obecnie zarejestrowane i dostępne w Polsce preparaty służące do żywienia i leczenia żywieniowego.
diety, gastroenterologia, biegunka, niedożywienie, nutramigen, pregestimil, prosobee1, prosobee 2, portagen.
Mgr Janina Pawlak
Zakład Psychologii Klinicznej IPCZD
Kierownik Zakładu: Mgr Magdalena Dyga-Konarska
Artykuł zawiera definicję, symptomatologię i klasyfikację zaburzeń tikowych u dzieci. Etiologia organiczna tych zaburzeń jest niejasna, natomiast obserwuje się znaczący wpływ czynników psychologicznych na ich wystąpienie, przebieg, nasilenie i rokowanie.
Leczenie obejmuje przede wszystkim postępowanie psychoedukacyjne i psychoterapię - pod opieką psychiatry i psychologa. Farmakoterapia dobierana jest ostrożnie.
