Standardy medyczne

ZAKAŻENIE WIRUSEM NABYTEGO NIEDOBORU ODPORNOŚCI (HIV) I ZESPÓŁ NABYTEGO NIEDOBORU ODPORNOŚCI (AIDS) U DZIECI

Prof. dr hab. n. med. Zbigniew Rudkowski, Dr n. med. Leszek Szenborn, Dr n. med. Aleksandra Prandota-Schoepp

Katedra i Klinika Chorób Zakaźnych Dzieci Akademii Medycznej we Wrocławiu
Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. n. med. Irma Kacprzak-Bergman

Przedstawiono aktualne poglądy na etiologię, epidemiologię i patologię oraz leczenie zakażeń HIV u dzieci w oparciu o dane międzynarodowe, własne doświadczenie oraz zgodne z zaleceniami Krajowego centrum ds. AIDS (Warszawa 2001)[1]. Należy zwrócić szczególna uwagę na konieczność wczesnego rozpoznania i leczenia zakażenia HIV u kobiety w ciąży, co pozwoli na bardzo znaczną redukcję ryzyka zakażenia, a tym samym prowadzi do znacznego polepszenia rokowania. Podstawowe leczenie przeciwretrowirusowe musi być uzupełnione leczeniem immunokorekcyjnym oraz profilaktycznym przeciw zakażeniom oportunistycznym. Całe postępowanie zapobiegawcze i diagnostyczne powinno być zgodne z obowiązującymi w kraju standardami [1].

TRIMETOPRIM/SULFAMETOKSAZOL

Prof. dr hab. n. med. Danuta Dzierżanowska

Kierownik Zakładu Mikrobiologii Klinicznej IPCZD

W artykule scharakteryzowano jeden z częściej stosowanych preparatów skojarzonych trimetoprimu z sulfametoksazolem w lecznictwie otwartym. Zwrócono uwagę na częstość występowania szczepów opornych na TMP/SMX wśród patogenów dróg oddechowych oraz podkreślono jego wartość terapeutyczną we wszystkich postaciach zakażeń dróg moczowych. Zwrócono uwagę na aktywność TMP/SMX wobec niektórych szczepów MRSA, co nie oznacza jednak jego skuteczność kliniczną w leczeniu tych zakażeń.

NABYTA NIEDOKRWISTOŚĆ APLASTYCZNA

Dr n. med. Katarzyna Pawelec, Prof. dr hab. n. med. Roma Rokicka-Milewska

Katedra i Klinika Pediatrii Hematologii i Onkologii AM w Warszawie
Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. n. med. Roma Rokicka-Milewska

Nabyta niedokrwistość aplastyczna jest rzadkim schorzeniem charakteryzującym się pancytopenią we krwi obwodowej i hipoplazją szpiku. Choroba może być zapoczątkowana przez czynniki infekcyjne, chemiczne lub fizyczne, jednak najczęściej bezpośrednia przyczyna nie jest znana. Leczeniem z wyboru ciężkiej postaci niedokrwistości aplastycznej jest przeszczep szpiku od dawcy rodzinnego. Alternatywą jest leczenie immunoablacyjne (ATG z CSA i G-CSF), po którym pełną remisję choroby można uzyskać u 87% pacjentów po 6 miesiącach leczenia. Dzieci z umiarkowaną postacią niedokrwistości aplastycznej mogą być leczone pochodnymi androgenów, cyklosporyną lub skojarzeniem tych leków.

DIAGNOSTYKA LABORATORYJNA HUMORALNYCH NIEDOBORÓW ODPORNOŚCI

Prof. dr hab. n. med. Kazimierz Madaliński ¹, ², Dr farm. Hanna Gregorek ¹, Doc. dr hab. n. med. Jacek Michałkiewicz ¹, Doc. dr hab. n. med. Krystyna Chrzanowska ³, Prof. dr hab. n. med. Krzysztof Zeman ⁴

¹ Zakład Immunologii Klinicznej Instytutu Pomnika-Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie,
² Zakład Immunopatologii Państwowego Zakładu Higieny w Warszawie,
³ Zakład Genetyki Instytutu Pomnika-Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie,
⁴ Zakład Immunologii Klinicznej Wojskowej Akademii Medycznej w Łodzi

Do podstawowych właściwości układu odpornościowego należą: zdolność rozpoznawania antygenu, swoistość reakcji, zdolność do współdziałania komórek oraz pamięć immunologiczna. Podstawowym zadaniem w walce z zakażeniem jest rozpoznanie wirusa lub innego patogenu i uruchomienie odpowiednich reakcji zmierzających do jego usunięcia z ustroju. Do tego celu wykorzystanych zostaje wiele komórek układu białokrwinkowego. Wszystkie komórki zaangażowane w odpowiedzi są replikowane, co pozwala na wzmocnienie, ale także osłabienie odpowiedzi. Skuteczne działanie systemu odporności człowieka wymaga ścisłej współpracy między elementami swoistej odpowiedzi odpornościowej, reprezentowanej przez limfocyty oraz wydzielane przez nie cząsteczki (cytokiny, immunoglobuliny) a komponentami nieswoistej odpowiedzi, pochodzącymi spoza układu limfoidalnego (układ dopełniacza, makrofagi, granulocyty). System odpornościowy zapewnia ochronę przed inwazją patogenów, lecz także jest elementem wewnętrznej integralności - homeostazy, np. ochrona przed klonami nowotworowymi. Swoista odpowiedź odpornościowa jest zależna od obecności i prawidłowej funkcji komórek prezentujących antygen (z ang. antigen presenting cells), limfocytów T oraz limfocytów B. W pracy podano wartości prawidłowe IgG, IgA i IgM; podklas IgG oraz IgE w surowicy w okresie rozwojowym i u dorosłych. Przedstawiono również przykłady diagnostyki niedoborów odporności humoralnej.

LECZENIE CUKRZYCY INSULINOZALEŻNEJ (TYP 1) U DZIECI I MŁODZIEŻY - ZASADY PODSTAWOWE ORAZ POSTĘPY W TERAPII I KONTROLI WYRÓWNANIA METABOLICZNEGO

Dr n. med. Daniel Witkowski, Prof. dr hab. n. med. Elżbieta Piontek

Klinika Pediatrii, Diabetologii i Alergologii IPCZD
Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. n. med. Elżbieta Piontek

Artykuł poświęcony jest podstawowym zasadom leczenia cukrzycy typu 1 u dzieci. Zwrócono uwagę na postępy w insulinoterapii (m.in. nowe rodzaje insulin, leczenie metodą ciągłego podskórnego wlewu insuliny (CSII). Odpowiednio prowadzona samokontrola (nowoczesne glukometry) oraz nowe metody monitoringu glikemii (CGMS) sprzyjają uzyskaniu dobrego wyrównania metabolicznego cukrzycy. Podkreślono rolę jaką pełni specjalistyczny ośrodek diabetologii dziecięcej w edukacji i kompleksowej opiece nad dzieckiem chorym na cukrzycę.

CHOROBY ZAKAŹNE W SZKOŁACH I PRZEDSZKOLACH

Joan Robinson, MD

Clinical Associate Professor, Division of Infectious Diseases, Department of Pediatrics,
University of Alberta, Edmonton, Alberta, Canada

PROFILAKTYKA ALERGII POKARMOWEJ - BADANIE GINI

Dr n. med. Hanna Szajewska

Klinika Gastroenterologii i Żywienia Dzieci Akademii Medycznej w Warszawie