Standardy medyczne

BIAłKOMOCZ A CHOROBY NEREK

Proteinuria and kidney diseases

Lek. med. Rafał Zwiech, Dr hab. n. med. Feliks Kacprzyk

Klinika Nefrologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi
Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. n. med. Witold Chrzanowski

Białkomocz jest jednym z najważniejszych objawów świadczących o chorobie nerek, choć nie zawsze decydującym w rozpoznaniu nefropatii. Również schorzenia zanerkowe mogą być przyczyną białkomoczu. Celem niniejszej pracy jest próba usystematyzowania przyczyn powstawania białkomoczu oraz ustalenie kierunków jego leczenia po stwierdzeniu nerkowego podłoża.

CHOROBA ZWYRODNIENIOWA STAWÓW

Osteoarthritis

Prof. dr hab. n. med Leszek Szczepański

Kierownik Katedry i Kliniki Reumatologii AM w Lublinie

Choroba zwyrodnieniowa najczęściej manifestuje się w drobnych stawach rąk, głównie międzypaliczkowych dalszych, oraz w kręgosłupie. Największe znaczenie kliniczne ma zajęcie stawów: biodrowego lub kolanowego. Nie istnieją środki farmakologiczne, które posiadają zdolność zahamowania procesu zwyrodnieniowego, zarówno jego składowej destrukcyjnej, jak i wytwórczej. Istotną rolę w leczeniu i zapobieganiu procesu zwyrodnieniowego odgrywa postępowanie niefarmakologiczne, na które składa się między innymi edukacja chorego, redukcja otyłości, ćwiczenia wzmacniające mięśnie, laska i inne formy ochrony stawu, wkładki korekcyjne do obuwia. Poleca się, aby farmakoterapię choroby zwyrodnieniowej rozpoczynać od paracetamolu. W razie nieskuteczności można zastosować niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) - w przypadkach obciążonych ryzykiem choroby wrzodowej najbezpieczniej inhibitory cyklooksygenazy2 (koksyby) lub łącznie z inhibitorami pompy protonowej albo mizoprostolem. Alternatywnie poleca się tramadol. Kortykosteroidy stosuje się dostawowo w przypadkach przebiegających z wysiękiem w stawie. Do stawu kolanowego można także podawać preparaty hialuronianów. Przyjmuje się, że niektóre preparaty farmakologiczne jak: siarczan glukozaminy, siarczan chondroityny, diacereina, piaskledyna oraz wyciągi z imbiru lub Harpagophytum procumbens posiadają zdolność opóźniania procesu zwyrodnienia stawu.

CHOROBA WILSONA (ZWYRODNIENIE WĄTROBOWO-SOCZEWKOWE) - DIAGNOSTYKA I LECZENIE

Wilson's disease - diagnosis and therapy

Dr n. med. Małgorzata Krześniak-Bohdan, Dr hab. n. med. Walenty Michał Nyka, Dr n. med. Zyta Banecka-Majkutewicz

Klinika Neurologii Dorosłych AM w Gdańsku
Kierownik Kliniki: Dr hab. n. med. Walenty M. Nyka

Choroba Wilsona jest genetycznie uwarunkowanym zaburzeniem przemiany miedzi, dziedziczonym w sposób autosomalnie recesywny. W wyniku mutacji genu ATP 7B dochodzi do gromadzenia miedzi w narządach głównie w wątrobie i mózgu. Kliniczne objawy dotyczą zaburzeń funkcjonowania wątroby (zapalenia wątroby, marskość, piorunujace zapalenie wątroby) oraz objawów neurologicznych (w postaci drżenia sztywności, dyzartrii, ślinotoku, objawów móżdżkowych), zaburzeń hematologicznych, psychiatrycznych. Ze względu na różnorodność objawów klinicznych występują trudności diagnostyczne. Rozpoznanie ustala się na podstawie objawów klinicznych, badań biochemicznych (spadek poziomu ceruloplazminy i miedzi w surowicy, wzrost dobowego wydalania miedzi w moczu). Nie zawsze badania te potwierdzają rozpoznanie. W rogówce oka u większości chorych stwierdza się obecność pierścienia Kaysera-Fleischera. W leczeniu stosuje się związki chelatujące (penicylamina) oraz preparaty cynku (siarczan cynku). Ważne jest wczesne włączenie i kontynuowanie leczenia do końca życia.

CZY HORMONALNA TERAPIA ZASTĘPCZA MODYFIKUJE CZYNNIKI RYZYKA CHORÓB UKłADU KRĄŻENIA?

Does hormonal substitutive therapy modify risk factors of coronary disease?

Dr n. med. Jakub Kwiecień, Doc. dr hab. n. med. Andrzej Skrobowski, Płk prof. dr hab. n. med. Marian Cholewa

Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii Centralnego Szpitala Klinicznego Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie
Kierownik Kliniki: Płk prof. dr hab. n. med. Marian Cholewa

Metody postępowania farmakologicznego w pierwotnej i wtórnej profilaktyce choroby wieńcowej opierają się na stosowaniu metod niefarmakologicznych oraz farmakologicznych. Strategia farmakologiczna określa stosowanie leków przeciwpłytkowych, inhibitorów i antagonistów receptora konwertazy angiotensyny, antagonistów receptora b, antagonistów kanału wapniowego, nitratów oraz statyn. Dane obserwacyjne opisujące korzystne skutki substytucji estrogenowej lub estrogenowo-progesteronowej szczególnie na reaktywność naczyń krwionośnych, hamowanie postępu miażdżycy tętnic, modyfikację parametrów profilu lipidowego osocza jak się wydawało miały istotny wpływ na kształtowanie naszej wiedzy o terapii chorób układu krążenia. Coraz większa liczba doniesień na temat suplementacji hormonalnej w powiązaniu z ryzykiem wystąpienia choroby wieńcowej wśród kobiet po menopauzie rzuca nowe światło na ten problem.

REUMATYZM TKANEK MIĘKKICH

Soft tissue rheumatism

Prof. dr. hab. n. med. Leszek Szczepański

Kierownik Katedry i Kliniki Reumatologii AM w Lublinie

Reumatyzm tkanek miękkich nie jest jednostką chorobową, ale zbiorem różnych zespołów bólowych układu ruchu, w których źródło bólu znajduje się w tkankach miękkich zwykle przystawowych. Metody leczenia różnią się w zależności od rodzaju zespołu bólowego. Większość tych zespołów bólowych nie wymaga leczenia ogólnego i dobrze reaguje na miejscowe formy terapii. Ponieważ wiele zespołów bólowych powstaje w wyniku mikrourazów i powtarzanych naprężeń mięśni, ważnym elementem jest unikanie przeciążeń.

ZASTOSOWANIE JODU RADIOAKTYWNEGO W LECZENIU ŁAGODNYCH CHORÓB TARCZYCY

Radioactive iodine in the treatment of benign thyroid diseases

Dr n. med. Hanna Kołodziej-Maciejewska, Prof. dr hab. n. med. Jolanta Kunert-Radek

Klinika Endokrynologii Instytutu Endokrynologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi
Kierownik: Prof. dr hab. n. med. Jolanta Kunert-Radek

Leczenie jodem radioaktywnym jest jedną z trzech metod terapii nadczynności tarczycy. Stosowane jest alternatywnie obok leczenia farmakologicznego oraz leczenia operacyjnego. Jest metodą bezpieczną, efektywną i tanią, możliwą do stosowania w warunkach krótkiej hospitalizacji, a nawet w systemie ambulatoryjnym. Podanie radiojodu prowadzi do uszkodzenia miąższu tarczycy i w efekcie do trwałej remisji choroby oraz do wyraźnego zmniejszenia wielkości wola. Czasem dochodzi do niedoczynności tarczycy lub zachodzi konieczność ponownego leczenia 131I. Dawki terapeutyczne jodu radioaktywnego nie wykazują działania rakotwórczego, nie wpływają też na genom człowieka. Leczenie radiojodem jest wskazane w nawrotowej nadczynności tarczycy w przebiegu choroby Gravesa-Basedowa. Jest metodą z wyboru w razie złej tolerancji tyreostatyków lub wystąpienia powikłań takich jak leukopenia, małopłytkowość czy uszkodzenie wątroby. W takich nagłych sytuacjach ogromną zaletą tej metody terapeutycznej jest możliwość jej zastosowania Ńna gorącoÓ, w fazie tyreotoksykozy, w przeciwieństwie do strumektomii, wymagającej bezwzględnie wyrównania nadczynności tarczycy, a więc doprowadzenia chorego przed zabiegiem do stanu eutyreozy. Leczenie radiojodem wola guzkowego nadczynnego, a szczególnie autonomicznych guzków gorących, jest wygodną, mniej inwazyjną i znacznie tańszą metodą wobec alternatywnej metody operacyjnej. Leczenie jodem radioaktywnym jest również metodą z wyboru w leczeniu wola nawrotowego po operacji tarczycy. Pozwala wyeliminować całkowicie możliwość ewentualnych powikłań po restrumektomii, takich jak uszkodzenie nerwu krtaniowego wstecznego czy niedoczynność przytarczyc. Biorąc pod uwagę powyższe dane uzasadniony jest fakt coraz szerszego, wzorem USA, stosowania radiojodu w Polsce.

ZAWROTY GłOWY POCHODZENIA OBWODOWEGO

Vertigo of peripheral origin

Lek. med. Dariusz Gąsecki, Dr med. Zyta Banecka-Majkutewicz, Dr hab. n. med. Walenty Michał Nyka

Klinika Neurologii Dorosłych Akademia Medyczna w Gdańsku
Kierownik: Dr hab. n. med. Walenty Michał Nyka

Zawrót głowy jest wrażeniem ruchowym związanym z zaburzeniami funkcji układu przedsionkowego. Występuje w uszkodzeniach jego części obwodowej lub ośrodkowej. Do grupy pierwszej zalicza się zapalenie neuronu VIII, uszkodzenie błędnika, łagodne pozycyjne zawroty głowy, chorobę Meniere'a oraz guzy kąta mostowo-móżdżkowego.