Standardy medyczne

CYTOMETRIA PRZEPłYWOWA W DIAGNOSTYCE LEKARSKIEJ

Flow cetometry in medical diagnosis

Dr n. med. Paweł Krawczyk, Prof. dr hab. n. med. Janusz Milanowski

Katedra i Klinika Chorób Płuc i Gruźlicy Akademii Medycznej w Lublinie
Kierownik: Prof. dr hab. n. med. Janusz Milanowski

Wykorzystanie techniki cytometrii przepływowej radykalnie wzrosło w ciągu ostatnich 20 lat. Technika ta umożliwia bardzo szybki pomiar olbrzymiej liczby komórek, informując o ich wielkości, występowaniu ziarnistości w ich cytoplazmie, zawartości DNA i RNA oraz ekspresji na powierzchni i we wnętrzu komórek różnych antygenów. Cytometria przepływowa używana jest powszechnie do immunofenotypowania materiału komórkowego z krwi pełnej, szpiku kostnego, płynów surowiczych oraz tkanek stałych. W artykule tym zostały przedstawione podstawowe wskazania do zastosowania cytometrii przepływowej w diagnostyce lekarskiej.

LECZENIE BÓLU NOWOTWOROWEGO

Treatment of the cancer pain

Prof. dr hab. n. med. Iwona Grzelewska-Rzymowska, Lek. med. Renata Zagdańska

Klinika Gruźlicy i Chorób Płuc Uniwersytetu Medycznego w Łodzi
Kierownik: Prof. dr hab. n. med. Iwona Grzelewska-Rzymowska

W artykule przedstawiono charakterystykę bólu. Omówiono leki stosowane w zwalczaniu bólu nowotworowego w oparciu o zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia. Schemat postępowania jest nazywany trójstopniową drabiną analgetyczną. Obejmuje on proste leki przeciwbólowe określane jako pierwszy stopień, drugi stopień to słabe opioidy a trzeci silne opioidy.

LECZENIE CHORÓB REUMATYCZNYCH W UZDROWISKU

Spa treatment in rheumatic diseases

Lek. med. Małgorzata Happach

specjalista reumatologii, medycyny fizykalnej i balneoklimatologii Zakład Epidemiologii Chorób Reumatycznych Instytutu Reumatologii w Warszawie
Kierownik Zakładu: Dr n. hum. Bożena Moskalewicz

W większości polskich uzdrowisk leczy się choroby reumatyczne. Podstawę leczenia uzdrowiskowego stanowi balneoterapia oraz klimat miejscowości. Wśród stosowanych w balneoterapii bogactw naturalnych największe znaczenie w reumatologii mają: wody siarczkowo-siarkowodorowe, solanki, wody radoczynne, kwasowęglowe i peloidoterapia. Artykuł omawia zasady działania poszczególnych produktów leczniczych i ich zastosowanie w leczeniu chorób reumatycznych. Stawia tezę, że poziom polskiego lecznictwa balneologicznego należy do najwyższych w Europie.

LECZENIE HIPERKALCEMII

Treatment of hypercalcemia

Prof. ndzw. dr hab. Joanna Matuszkiewicz-Rowińska

Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Nefrologii AM w Warszawie
Kierownik: Prof. dr hab. med. Kazimierz Ostrowski

Dwie podstawowe przyczyny hiperkalcemii to nadczynność przytarczyc i choroby nowotworowe; zaburzenie to może ponadto występować w zatruciu witaminą D, sarkoidozie, u osób długotrwale unieruchomionych, i w rzadko spotykanym zespole mleczno-alkalicznym. W ostrej hiperkalcemii leczenie zależy od nasilenia zaburzeń i objawów klinicznych. W łagodnych przypadkach ogranicza się ono do wymuszenia nasilonej diurezy, w cięższych stosujemy dodatkowo inhibitory osteoklastów, takie jak kalcytonina czy bisfosfoniany; należy też rozważyć wykonanie hemodializy. U chorych z chorobami ziarniczymi, niektórymi chłoniakami oraz w zatruciu witaminą D skuteczne mogą być glikokortykosteroidy. Postępowanie w przewlekłej hiperkalcemii obejmuje stosowanie diety z ograniczeniem wapnia i szczawianów, unikanie ekspozycji na słońce, oraz podawanie bisfosfonianów, kalcytoniny i roztworu fosforanów. U chorych z nadczynnością przytarczyc optymalnym leczeniem jest subtotalna paratyroidektomia; jeśli wykonanie jej jest niemożliwe, można rozważyć podawanie nowych analogów witaminy D o minimalnym działaniu hiperkalcemizującym.

WSPÓŁCZESNE MOŻLIWOŚCI WYBORU METODY OPERACYJNEGO LECZENIA RAKA ODBYTNICY

Current methods of surgical treatment of rectal cancer

Lek. med. Maciej Szymański ¹, Lek. med. Zbigniew Michalczyk ¹, Dr n. med. Maciej Jędrasik ², Lek. med. Kamil Pietrasik ²

¹ Oddział Chirurgii Szpitala Powiatowego w Staszowie
Ordynator: Lek. med. Zygmunt Burdzel
² Katedra i Klinika Chirurgii Ogólnej Naczyniowej i Transplantacyjnej Akademii Medycznej w Warszawie
Kierownik: Prof. dr hab. n. med. Jacek Szmidt

Na podstawie najnowszego piśmiennictwa autorzy omawiają współczesne możliwości operacyjnego leczenia raka odbytnicy. Postęp w diagnostyce spowodował, że w ostatnich latach wykonuje się coraz więcej operacji z zaoszczędzeniem zwieraczy odbytu. Wzrost odsetka takich operacji zawdzięczamy określeniu bezpiecznego marginesu onkologicznego, zachowanego w czasie operacji i zastosowaniu techniki tzw. wycięcia mezorectum. W efekcie zanotowano zmniejszenie ilości powikłań jak i śmiertelności pooperacyjnej oraz wzrost odsetka przeżyć pięcioletnich bez objawów nawrotu i przerzutów.

PADACZKA U OSÓB STARSZYCH - DIAGNOSTYKA I LECZENIE

Epilepsy in the elderly - diagnosis and treatment

Dr n. med. Emilia Mierzejewska, Dr hab. n. med. Walenty Michał Nyka

Katedra Neurologii, Klinika Neurologii Dorosłych Akademii Medycznej w Gdańsku
p.o. Kierownika Kliniki: Dr hab. n. med. Walenty Michał Nyka

Najczęstszą przyczyną padaczki u osób starszych są choroby naczyniowe mózgu. Napady mają zwykle charakter ogniskowy. Różnicowanie padaczek u ludzi starszych często sprawia trudności ze względu na brak obiektywnego wywiadu. Diagnostyka opiera się na badaniu EEG oraz neuroobrazowaniu (badania TK, MRI). Podczas włączania leczenia należy pamiętać o niekorzystnych warunkach przyswajania leków u osób starszych oraz uwzględnić fakt, że pacjenci ci przyjmują zwykle kilka leków z powodu innych schorzeń. Zaleca się stosowanie jednego leku przeciwpadaczkowego w minimalnej dawce skutecznej. Leczenie padaczki u osób starszych powinno być prowadzone przy pomocy jednego leku (monoterapia) w minimalnej dawce skutecznej.

POOPERACYJNA NIEDOCZYNNOśĆ PRZYTARCZYC

Postoperative hypoparathyroidism

Dr n. med. Wiesław Grzesiuk ¹, Dr n. med. Ireneusz Nawrot ²

¹ Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Endokrynologii Akademii Medycznej w Warszawie
Kierownik: Prof. dr hab. n. med. Ewa Bar-Andziak
² Katedra i Klinika Chirurgii Naczyń i Transplantologii Akademii Medycznej w Warszawie
Kierownik: Prof. dr hab. n. med. Jacek Szmidt

W artykule omówiono najczęstsze przyczyny pooperacyjnej niedoczynności przytarczyc i problemy terapeutyczne z tym związane. Autorzy wskazują na możliwości zapobiegania powikłaniom podczas operacji tarczycy i przytarczyc. Omówiono również sposoby leczenia hipokalcemii. Zwraca się uwagę na nową metodę leczenia pooperacyjnej niedoczynności przytarczyc jaką jest transplantacja komórek przytarczyc.

ZALECENIA DOTYCZĄCE STOSOWANIA PREPARATÓW TRZUSTKOWYCH W PRAKTYCE KLINICZNEJ

Reccommendations concerning pancreatic specimens use in clinical practice

Prof. dr hab. n. med. Jan Dzieniszewski, Doc. dr hab. n. med. Mirosław Jarosz

Klinika Chorób Metabolicznych i Gastroenterologii Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie
Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. n. med. Jan Dzieniszewski

Omówiono podstawowe mechanizmy wewnątrz trzustkowej syntezy enzymów oraz fizjologię zewnętrznego wydzielania trzustki. Szerzej opisano nowoczesne preparaty trzustkowe, ich budowę i działanie na poziomie żołądka, dwunastnicy i jelit, wskazania do stosowania preparatów trzustkowych, dawkowanie, objawy niepożądane i interakcje z innymi lekami.