Standardy medyczne
Dr med. Szymon Brzósko, Prof. dr hab. med. Michał Myśliwiec
Klinika Nefrologii i Transplantologii z Ośrodkiem Dializ AM w Białymstoku
Kierownik: Prof. dr hab. med. Michał Myśliwiec
W pracy omówiono zagadnienia dotyczące kamicy moczowej. Poruszono zasady diagnostyki przy podejrzeniu choroby i postępowanie w napadzie kolki nerkowej. Ponadto, omówiono czynniki ryzyka, profilaktykę i leczenie w najczęstszych rodzajach kamicy.
Dr n. med. Hanna Rymuza 1, Dr hab. n. med. Tomasz Pasierski 2
1II Klinika Choroby Wieńcowej Instytutu Kardiologii w Warszawie
2Oddział Kardiologii Centralnego Szpitala Kolejowego w Warszawie
Pierwotna prewencja choroby wieńcowej obejmuje osoby z czynnikami ryzyka miażdżycy i ma na celu ochronę przed jej rozwojem oraz powikłaniami. Nie istnieją skuteczne, nieinwazyjne metody populacyjne wykrywania istotnych zwężeń naczyń wieńcowych, a identyfikacja grupy z istotnymi zmianami wieńcowymi nie obejmuje wszystkich osób zagrożonych nagłym zdarzeniem wieńcowym. Stopień ryzyka ostrych zdarzeń wieńcowych zdeterminowany jest przez takie czynniki ryzyka, jak płeć męska, wiek, podwyższony poziom cholesterolu całkowitego i frakcji LDL, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, wczesne rodzinne występowanie choroby wieńcowej, palenie papierosów oraz prawdopodobnie stężenie białka CRP. Osoby z miażdżycą zarostową kończyn dolnych, miażdżycą tętnic mózgowych, tętniakiem aorty brzusznej oraz cukrzycą leczyć tak jak osoby z udowodnioną chorobą wieńcową.
Do wiarygodnych interwencji mających korzystny wpływ na prewencję zdarzeń wieńcowych, niezależnie od stopnia ryzyka należą: regularny wysiłek fizyczny, właściwy sposób odżywiania, zmniejszenie masy ciała oraz zaprzestanie palenia papierosów. Leczenie farmakologiczne natomiast uzależnia się od stopnia ryzyka. Leki hipotensyjne stosuje się u wszystkich osób z wartościami ciśnienia tętniczego powyżej 160/100, natomiast przy wartościach ciśnienia 140-159/90-99 leki są podawane przy występowaniu uszkodzeń narządowych lub ryzyku powyżej 15%/10 lat. Statyny należy włączyć przy wartościach cholesterolu LDL ponad 190 mg%, lub przy wartościach cholesterolu LDL powyżej 130 mg% w grupie ryzyka powyżej 15%/10 lat. Aspirynę stosuje się w grupie najwyższego ryzyka (powyżej 15-20%/10 lat).
Dr n. med. Zyta Banecka-Majkutewicz, Dr n. med. Małgorzata Krześniak-Bohdan, Dr hab. n. med. Walenty Michał Nyka
Katedra i Klinika Neurologii Dorosłych
Akademii Medycznej w Gdańsku
p.o. Kierownika Kliniki: Dr hab. n. med. Walenty Michał Nyka
Choroba Parkinsona jest drugą co do częstości występowania chorobą zwyrodnieniową układu nerwowego. Etiologia choroby Parkinsona do tej pory nie została poznana, uważa się jednak, że zasadnicze znaczenie mają czynniki genetyczne, środowiskowe i stres oksydacyjny. Rozpoznanie choroby Parkinsona we wczesnym stadium jest trudne, a rozpoznania fałszywie dodatnie bądź ujemne są częste. Rozpoznanie kliniczne opiera się na obserwacji klinicznej i stwierdzeniu spowolnienia ruchowego, napięcia spastycznego i drżenia drobnofalistego. W początkowym okresie choroby objawy są często asymetryczne. Obecnie nie ma biologicznych markerów, które pozwoliłyby na przyżyciowe rozpoznanie ch.P., ale niektóre badania a zwłaszcza neuroobrazujące mogą być pomocne w postawieniu diagnozy. Nadal nie ma jednoznacznych wskazań od którego z leków rozpoczynać leczenie - lewodopa czy agoniści dopaminy. Wybór zależy od wieku pacjenta i celu, jaki chce się uzyskać indywidualnie u każdego chorego. Jednakże w początkowym okresie choroby najczęściej leczenie polega na podawaniu leków wzmacniających układ dopaminergiczny (agoniści dopaminy) lub leków antycholinergicznych.
Prof. dr hab. med. Stefan M. Pojda
Katedra i Oddział Kliniczny Okulistyki Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach,
Szpital Specjalistyczny nr 1, Bytom
Kierownik: Prof. dr hab. med. Stefan M. Pojda
Celem pracy jest zwrócenie uwagi na różne postacie i objawy suchego oka, które stanowią główną przyczynę skarg pacjentów, pacjentów jednocześnie są błednie diagnozowane przez lekarzy. Należy mieć świadomość, że pływanie z otwartymi oczyma lub bez okularów pływackich, zakraplanie oczu różnymi płynami, kosmetyki do oczu zaburzają prawidłową czynność filmu łzowego i mogą stanowić początek długiego procesu rozwoju zespołu suchego oka. Opisano fizjologię filmu łzowego i warunki jego prawidłowego funkcjonowania. Wiele chorób oczu i chorób ogólnoustrojowych czy też wiele leków stosowanych w praktyce lekarskiej, powodują zmiany czynności filmu łzowego i prowadzą do zespołu suchego oka. Zespół ten może zostać zdiagnozowany bardzo wcześnie, po pierwszej dobrze przeprowadzonej i szczegółowej rozmowie z pacjentem. Lista nieoczekiwanych oddziaływań leków jest otwarta, a zatem każdy lekarz powinien prowadzić własne obserwacje w tym kierunku i je publikować.
Dr n. med. Stanisław Wojtuń, Prof. dr hab. n. med. Jerzy Gil
Klinika Gastroenterologii z Pododdziałem Endoskopii WIM Warszawa
Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. n. med. Jerzy Gil
Wydzielanie trzustkowe obejmuje komponent zewnątrzwydzielniczy, który warunkuje prawidłowe trawienie i wchłanianie składników pokarmowych, oraz komponent wewnątrzwydzielniczy kontrolujący metabolizm organiczny ustroju. Regulacja wydzielania trzustkowego jest warunkowana wieloma czynnikami.
Ostre zapalenie trzustki stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia, a przewlekłe niesie z sobą ryzyko długotrwałego inwalidztwa związanego z bólami brzucha i upośledzeniem przyswajania składników pokarmowych.
Zachorowalność na raka trzustki wykazuje stałe tendencje wzrostowe, a złe rokowanie wynika z opóźnienia jego rozpoznania.
Brak swoistych objawów klinicznych, jak również trudna dostępność diagnostyczna stanowi o trudności w rozpoznawaniu schorzeń trzustki. W artykule przedstawiono podstawowe dane etiopatologiczne i kliniczne dotyczące schorzeń trzustki.
Prof. dr hab. n. med. Jerzy Gil, Dr n. med. Stanisław Wojtuń
Klinika Gastroenterologii z Pododdziałem Endoskopii WIM Warszawa
Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. n. med. Jerzy Gil
Metody endoskopowe na trwałe weszły w skład metod diagnostycznych i terapeutycznych większości schorzeń dróg żółciowych i trzustki. Endoskopowa cholagiopankreatografia wsteczna (ECPW) pozwala w sposób bardzo wiarygodny ocenić morfologię trzustki. Badanie to zwykle może wykazać umiejscowione zamiany, określić jej charakter oraz dać odpowiedź czy stwierdzona patologia kwalifikuje się do leczenia operacyjnego lub stosowanego zwykle jednoczasowo leczenia endoskopowego. W trakcie zabiegu istnieje możliwość pobrania materiału diagnostycznego do badań cytologicznych i histologicznych oraz soku trzustkowego dla badań cytologicznych i oznaczenia markerów nowotworowych. Zwykle pozwala też na ustalenie, czy mamy do czynienia z chorobą podstawową trzustki, czy też współistniejącą w przebiegu chorób dróg żółciowych lub najbliższego otoczenia.
Niektóre schorzenia, jak ostre żółciopochodne zapalenie trzustki jest jednym z podstawowych wskazań do ECPW, ponieważ daje ono możliwości potwierdzenia choroby, a w połączeniu z endoskopową sfinkterotomią jest zabiegiem nierzadko ratującym życie. Metoda ta jest postępowaniem z wyboru u pacjentów z uzasadnionym podejrzeniem kamicy żółciowej, jako czynnika przyczynowego zapalenia trzustki.
Badania te pozwalają na podjęcie decyzji o metodzie leczenia, czy też zastosowaniu jednoczasowo endoskopowej procedury leczniczej.
Dr n. med. Leokadia Bąk-Romaniszyn, Prof. dr hab. n. med. Izabela Płaneta-Małecka, Dr n. med. Elżbieta Rożynek, Prof. dr hab. n. med. Danuta Dzierżanowska
Klinika Pediatrii i Immunologii Wieku Rozwojowego UM w Łodzi
Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. n. med. Krzysztof Zeman
Klinika Pediatrii i Gastroenterologii ICZMP
Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. n. med. Izabela Płaneta-Małecka
Zakład Mikrobiologii i Immunologii Klinicznej
Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie
Kierownik Zakładu: Prof. dr hab. n. med. Danuta Dzierżanowska
W leczeniu zakażenia Helicobacter pylori (H.pylori) stosowana jest skojarzona terapia blokerem pompy protonowej oraz dwoma antybiotykami (metronidazol, klarytromycyna, amoksycilina lub tetracyklina). Uzyskane wyniki leczenia zależą od wrażliwości H.pylori na stosowane leki. Obserwuje się narastającą oporność na niektóre z antybiotyków. Oceniano lekowrażliwość szczepów Helicobacter pylori izolowanych z błony śluzowej żołądka dzieci regionu łódzkiego. Stwierdzono: oporność na metronidazol u 18% dzieci, a na klarytromycynę u 16% dzieci, przy czym u 4% badanych oporność na oba antybiotyki równocześnie. Nie stwierdzano oporności na amoksycylinę i tetracyklinę.
