Znacząca poprawa wyników przeszczepiania wątroby wynika przede wszystkim z lepszej techniki chirurgicznej oraz istotnego postępu w zakresie leczenia immunosupresyjnego. Wprowadzenie cyklosporyny a następnie prografu i innych nowych leków takich jak: mykofenolan mofetilu i rapamycyna znacznie poprawiło wyniki przeszczepiania oraz pozwoliło indywidualizować schematy leczenia immunosupresyjnego.
Nadal istotnymi problemami pozostaje toksyczność leków immunosupresyjnych, rozwój przewlekłego procesu odrzucania, prowadzący do stopniowego rozwoju hepatopatii przeszczepu oraz brak alternatywnej metody immunomodulacji potransplantacyjnej.
Zastosowanie efektywnej, uwzględniającej nie tylko immunosupresyjny potencjał leku, ale także jego zazwyczaj wąskie "okno" terapeutyczne i z tym związaną toksyczność, supresji układu immunologicznego biorcy, zapobiegającej procesom ostrego odrzucania, a w konsekwencji uniknięcie, obarczonego istotnymi powikłaniami intensywnego leczenia immunosupresyjnego (ATG, OKT3) to niezbędny warunek bezpiecznego prowadzenia chorych po przeszczepieniu nie tylko wątroby. Niniejsza publikacja prezentuje praktyczne elementy farmakoterapii immunosupresyjne po transplantacji wątroby.

Advances in immunosuppressive therapy have been instrumental in the evolution of liver transplantation. Immunosuppression adequately administered following liver transplantation plays a crucial role in the survival of the graft and the patient. Currently, two types of immunosuppressive drugs are used in liver transplantation: T cell specific agents and broad spectrum immunosupppressives. The T-cell specific agents include those that act by inhibition of T-cell function: (cyclosporin A and tacrolimus)and antibodies that reduce the number of T-cells (antithymocyte globulin, OKT3). The anti-IL-2R antibody preparations have shown exellent early results. Azathi oprine and newer antimetabolite mycophenolate mofetil have been added to calcineurin inhibitor-based regimens. Although a number of different regimens have been described, no single protocol exsits for all liver transplant recipients
This paper focuses on practical pharmacologic aspects of these medication in the management of the liver transplantation patient.