Markery obrotu kostnego pozwalają na określenie intensywności procesów katabolicznych i anabolicznych przebiegających w kości. Podwyższenie poziomu markerów obrotu kostnego u kobiet po menopauzie jest niezależnym czynnikiem ryzyka złamań. Ponadto pomiar markerów pozwala najwcześniej stwierdzić pozytywny antykataboliczny efekt leczenia bisfosfonianami i raloksyfe-nem (obniżenie poziomu markerów) oraz proanaboliczny efekt terapii PTH (podwyższenie poziomu markerów). Identyfikacja pacjentek z podwyższonym metabolicznym obrotem kostnym w okresie po menopauzie i po 65. roku życia następuje w oparciu o normy polskie. Interpretacja wyników monitorowania leczenia dokonywana jest w stosunku do wyznaczonej LSC dla markerów ctx, OC i PINP oznaczanych metodą automatyczną w czterech polskich laboratoriach kroskalibrowanych w ramach programów wdrożeniowych Ministerstwa Zdrowia.

Biochemical markers of bonę turnover allow investigations of bonę formation and bonę resorption processes in skeleton. Incre-ased level of bonę turnover markers in postmenopausal women is considered as the independent factor of fracture risk. Early (wi-thin months) changes in the levels of bonę turnover markers are associated with positive response to anticatabolic therapy with bisphosphonates or raloxifen (decreased level of bonę markers) and anabolic therapy with teriparatide (increased level of bonę markers). Increased skeletal turnover in postmenopausal women aged 65 and older may be properly diagnosed using Polish re-ference values. The interpretation of changes in bonę turnover levels during therapy should be based on LSC for CTx, OC, and PINP utilizing automatic electrochemiluminescent method.