Wstęp: Brak jest przekrojowych danych o sytuacji epidemiologicznej zakażeń HBV/HCV u dzieci w Polsce, a dane publikowane przez PZH i dane polskiej grupy ekspertów ds. zakażeń HCV są rozbieżne.

Cel pracy: zebranie wycinkowych danych określających trendy epidemiologiczne HBV/HCV w pediatrii, określenie liczby dzieci z marskością wątroby lub pierwotnym nowotworem wątroby w przebiegu zakażenia HBV/HCV oraz określenie możliwości prowadzenia terapii przeciwwirusowej w wybranych ośrodkach zajmujących się leczeniem dzieci z zakażeniem HBV i/lub HCV.

Materiał i metody: badania przeprowadzono w roku 2008 metodą ankietową w szpitalach zajmujących się chorobami zakaźnymi i hepatologią; wypełnione ankiety z danymi za rok 2007 uzyskano z 13 ośrodków.

Wyniki: 6 ośrodków określiło się jako szpitale o profilu zakaźnym, 6 jako ośrodki pediatryczne, a 1 jako ośrodek gastroenterologiczno-hepatologiczny. Wszystkie ośrodki prowadzą leczenie w warunkach szpitalnych i ambulatoryjnych u dzieci w wieku od 0 do 18 r.ż. Liczba pacjentów leczonych w ciągu roku w ośrodkach waha się od 900 do 7000 (łącznie około 36000) pacjentów. Zakażenia HBV stwierdzono u 1033, HCV – u 356, a mieszane zakażenie HBV-HCV – u 60. Prawie 80% przypadków zakażeń HBV i HCV jest raportowana z ośrodków o charakterze zakaźnym. Marskość wątroby wywołaną zakażeniem HBV stwierdzono u 9 pacjentów, wywołaną zakażeniem HCV – również u 9 pacjentów. Zgłoszono 2 przypadki HCC u pacjentów zakażonych HBV. Większość ośrodków uważa, że obserwowane u nich częstości zakażeń HBV i HCV są zaniżone w stosunku do rzeczywistej sytuacji epidemiologicznej. Leczenie zakażeń HBV prowadzone jest w 6 ośrodkach. Łącznie w 2007 r. 28 dzieci z HBV leczono interferonem, a 56 – lamiwudyną. Również 6 ośrodków prowadzi leczenie zakażeń HCV. W 2007 r. interferon i rybavirynę otrzymało 42 pacjentów, a interferon pegylowany z rybawiryną – 17 chorych.

Wnioski: zebrane dane pokazują, że w porównaniu z latami dziewięćdziesiątymi liczba dzieci z zakażeniem HBV i z mieszanym zakażeniem HBV-HCV uległa zmniejszeniu, natomiast wzrosła liczba dzieci z zakażeniem HCV. Zakażenie HBV i/lub HCV w okresie dziecięco młodzieńczym rzadko prowadzi do marskości lub pierwotnego nowotworu wątroby. Pacjenci z zakażeniem HBV/HCV są grupowani w ośrodkach o profilu zakaźnym. W 2007 r. możliwości terapii przeciwwirusowej, w ocenie ośrodków prowadzących takie leczenie, były zbliżone do potrzeb.

Background: There are no large cross-sectional studies on pediatric HBV and HCV epidemiology in Poland. The data obtained from official governmental register and the data published by opinion leaders group are in conflict.

Aim of the study: The aim of the study was to collect the snap shot data on epidemiological situation for HBV or HCV infection in selected pediatric centers. We wanted to determine the number of patients with HBV or HCV infection, the number of children with liver cirrhosis or HCC in the course of chronic viral liver disease. We described the availability of therapeutic options for HBV or HCV infections in different medical centers.

Material and methods: The questionnaire survey was sent to 20 hospitals involved in liver disease therapy in children in 2008. 13 centers responded to the questionnaire.

Results: Six responding centers are infectious disease hospitals. 6 centers defined themselves as pediatric hospitals and one site is a gastroenterology, hepatology and liver transplant center. All centers provide medical care on inpatient and outpatient basis for children aged 0-18 years. The number of patients treated at every site varies from 900 to 7000 per year (total around 36000). HBV infection was reported in 1033 children, HCV infection in 356 and combined HBV-HCV infection in 60. 80% of these cases were reported from infectious diseases sites. HBV related liver cirrhosis was diagnosed in 9 and HBV related HCC in 2 children. HCV related liver cirrhosis was found in 9 subjects. Any case of HCC in children with HCV infection was noted. Majority of sites stated that their data underestimate the real frequency of the HBV and HCV infections. The therapy for HBV infection is provided by 6 centers. 28 patients got interferon and 56 got lmiwudine treatment in 2007. HCV infection is treated in 6 centers and 42 children got interferon+rybavirine and 17 got peg-inetrferon+rybavirine treatment.

Conclusions: Our data shows that the number of patients with HBV infection and combined HBV-HCV infection is lower than it was in the middle of nineties of XX century. The number of patients with HCV infection is growing up. The number of children with HBV or HCV related liver cirrhosis or HCC is very small. Patients with HBV/HCV infection are grouped in infections diseases hospitals. Most centers stated that there were no major limitations in the access to antiviral therapy in 2007.