W ostatnich dekadach obserwuje się w Polsce stały wzrost zapadalności na nieswoiste zapalenia jelit u dzieci. W etiopatogenezie choroby uczestniczy wiele czynników. Zasadniczą rolę odgrywa predyspozycja genetyczna ustroju, która prowadzi do nadmiernej reaktywności układu immunologicznego błony śluzowej przewodu pokarmowego na saprofitującą florę jelitową lub inne czynniki środowiskowe. Nieprawidłowa odpowiedź układu odpornościowego na nieznany antygen powoduje zaburzenia równowagi pomiędzy czynnikami prozapalnymi i przeciwzapalnymi w błonie śluzowej lub całej ścianie jelita. Liczne badania podkreślają ważną rolę cytokin w regulowaniu, indukowaniu i supresji zapalenia oraz w gojeniu błony śluzowej jelita. Stały postęp w zrozumieniu etiopatogenezy nieswoistych zapaleń jelit przyczynia się do zmiany poglądów i wprowadzania nowych metod leczenia tych chorób. Do metod tych należy zaliczyć leczenie biologiczne, które obejmuje: przeciwciała monoklonalne przeciwko TNF-α, neutralizację molekuł przeciwadhezyjnych, rekombinowane cytokiny. Mimo dużego postępu leczenie nieswoistych zapaleń jelit nadal jest trudne. Obecne możliwości leczenia biologicznego stanowią znaczny postęp w leczeniu nieswoistych zapaleń jelit. W przyszłości możliwe będzie wczesne leczenie poprzez zapobieganie występowaniu choroby u osób predysponowanych genetycznie przez zastosowanie terapii genowej czy modulację ekosystemu jelitowego.

In the last decades a constant increase in an incidence of inflammatory bowel disease in children has been observed. Many factors participate in the etiopathogenesis of the disease. The key role is played by genetic predisposition, which leads to overreaction of immune system of mucosa of the alimentary tract against saprophytic bacterial flora or other environmental factors. Disturbed immune response against an unknown antigen causes the disturbance of the balance between pro- and anti-inflammatory factors in intestinal mucosa or in the whole intestinal wall. Many studies emphasize the role of cytokines in regulation, induction and suppression of inflammation as well as in reparation of the intestinal mucosa. Constant progress in the understanding of etiopathogenesis of inflammatory bowel disease leads to the change the modes of treatment and to introduction of new therapeutic methods in the treatment of inflammatory bowel disease. Among these methods there is a biological treatment which includes monoclonal antibodies against TNF-α, neutralization of anti-adhesive molecules and recombined cytokines. In spite of a significant progress, the treatment of inflammatory bowel disease is still difficult. The present possibility of the use of biological treatment shows a significant progress. It is expected that in the future the early prevention of the disease in genetically predisposed subjects could be achieved by the application of genetic therapy and modulation of intestine ecosystem.