Kształtowanie preferencji smakowych – rola ekspozycji, różnorodności i powtarzalności w 1. roku życia
Słowa kluczowe / Keywords:
Streszczenie:
Pierwszy rok życia to okres szczególnej plastyczności sensorycznej, w którym kształtują się preferencje smakowe oraz akceptacja pokarmów uzupełniających. Proces uczenia się smaków rozpoczyna się jednak już w życiu płodowym poprzez ekspozycję na związki aromatyczne obecne w płynie owodniowym. Następnie jest kontynuowany podczas karmienia piersią i w trakcie rozszerzania diety. Najlepiej udokumentowanym mechanizmem zwiększania akceptacji nowych pokarmów jest sekwencja kontaktów z nieznanymi dotychczas smakami. Istotną rolę odgrywają również różnorodność smakowa diety oraz stopniowe wprowadzanie nowych konsystencji pokarmów. Wrodzone reakcje hedoniczne obejmują preferencję dla smaku słodkiego oraz względną tolerancję smaku umami, natomiast smak gorzki wymaga uczenia się poprzez doświadczenie. Ekspozycja na różnorodność smaków sprzyja rozszerzaniu repertuaru akceptowanych pokarmów oraz ułatwia adaptację do nowych produktów. W artykule przedstawiono mechanizmy kształtowania preferencji smakowych w 1. r.ż. oraz strategie wspierające akceptację zróżnicowanej diety. Praca ma charakter przeglądu narracyjnego. Analizie poddano publikacje dotyczące uczenia się smaków, ekspozycji prenatalnej i postnatalnej oraz roli powtarzalności i różnorodności diety w kształtowaniu preferencji żywieniowych. Przegląd literatury przeprowadzono z wykorzystaniem baz PubMed i Scopus. Uwzględniono głównie badania eksperymentalne, badania kontrolowane z randomizacją oraz przeglądy systematyczne z lat 1990-2023, dotyczące populacji niemowląt i małych dzieci.
Abstract:
The first year of life represents a period of heightened sensory plasticity during which taste preferences and acceptance of complementary foods are established. Flavor learning begins in utero through exposure to aromatic compounds present in amniotic fluid and continues during breastfeeding and the complementary feeding period. Repeated exposure to previously unfamiliar tastes is the most consistently documented mechanism for increasing acceptance of new foods. Dietary variety and the gradual introduction of different food textures also play a significant role in this process. Innate hedonic responses include a preference for sweet taste and a relative acceptance of umami, whereas acceptance of bitter taste is acquired through experience. Early sensory experiences may have long-term effects on dietary preferences and overall diet quality. The aim of this study is to present the mechanisms underlying taste preference development in the first year of life and to outline strategies that support the acceptance of a varied diet. This study is a narrative review based on an analysis of research on flavor learning, prenatal and postnatal exposure, and the role of repeated exposure and dietary variety. The literature search was conducted using major international databases (PubMed and Scopus). Priority was given to experimental studies, randomized controlled trials, and systematic reviews published between 1990 and 2023, focusing on infants and young children.
Strona przeznaczona dla lekarzy i osób pracujących w ochronie zdrowia. Wchodząc tu, potwierdzasz, że jesteś osobą uprawnioną do przeglądania zawartych na tej stronie treści.