Strona główna

Artykuły

Artykuły do druku

Do druku

Ilość artykułów: 7

SPIS TREŚCI

Półpasiec u pacjentów z grup ryzyka – obraz kliniczny i możliwości immunoprofilaktyki

Joanna Zajkowska,

Półpasiec u pacjentów z grup ryzyka – obraz kliniczny i możliwości immunoprofilaktyki /

Słowa kluczowe:

Keywords:

Autorzy:

Streszczenie:

W artykule przedstawiono obraz kliniczny oraz możliwości immunoprofilaktyki półpaśca u pacjentów z grup ryzyka, uzupełnione o opisy przypadków.
Standardy Medyczne 2026, DOI:10.17443/SMP2026.23.04

Abstract:

This article summarizes the clinical presentation and immunoprohylaxis of herpes zoster in high-risk patients with a review of case series.
Standardy Medyczne 2026, DOI:10.17443/SMP2026.23.04

Propozycja zmian w analizie przyczyn zgonów noworodków na przykładzie województwa mazowieckiego

Beata Pawlus, Ewa Helwich, Magdalena Rutkowska, Ewa Mierzejewska, Katarzyna Szamotulska,

Propozycja zmian w analizie przyczyn zgonów noworodków na przykładzie województwa mazowieckiego / Proposal for changes in the analysis of causes of death based on the example of Mazowieckie Voivodeship

Słowa kluczowe:

Keywords:

Autorzy:

Streszczenie:

Umieralność niemowląt w Polsce od lat 50. XX w. znacząco się obniżyła, jednak w przypadku dzieci urodzonych przedwcześnie nadal jest znacznie wyższa niż w krajach rozwiniętych. Analiza przyczyn zgonów jest utrudniona przez mało precyzyjne rozpoznania w karcie zgonu. Do celów analizy zgonów perinatalnych Światowa Organizacja Zdrowia (World Health Organization, WHO) stworzyła system ICD-PM, który rozdziela przyczyny zgonów na część matczyną i noworodkową, a następnie porządkuje je w szczegółowe kategorie. Oprócz niego stosowane są klasyfikacje kliniczne, które pozwalają na bardziej przedmiotowe analizy. W kodowaniu ważne jest również unikanie tzw. kodów śmieciowych, które utrudniają wskazanie głównej przyczyny zgonu. Dla celów badania przeprowadzonego w 2024 r. na oddziałach noworodkowych i intensywnej terapii noworodka w województwie mazowieckim opracowano formularz „Analizy zgonu noworodka żywo urodzonego” oparty na ICD-PM. Obejmuje on 11 grup i 37 podgrup przyczyn zgonów, dane kliniczne dotyczące matki i noworodka oraz zawiera miejsce na epikryzę i wynik badań genetycznych.
Wypełnione formularze poddano weryfikacji m.in. w zakresie poprawności wpisanych przyczyn zgonu. Analiza zebranych danych wykazała, że najczęstszymi przyczynami były wady wrodzone oraz wcześniactwo, jednak udział wcześniactwa w porównaniu z danymi z kart zgonu znacznie się zmniejszył, a wzrósł odsetek zgonów związanych z infekcjami, zaburzeniami oddechowo-krążeniowymi i innymi powikłaniami. Wskazuje to na potrzebę precyzyjniejszego kodowania i ograniczenia ogólnych rozpoznań, które maskują rzeczywiste problemy kliniczne. Tylko rzetelna analiza niepowodzeń leczniczych, prowadzona na podstawie badań autopsyjnych, dyskusji zespołu specjalistów i precyzyjnego kodowania przyczyn zgonu, pozwoli na ustalenie priorytetów i wyznaczenie kierunków poprawy standardów opieki, prowadzących do dalszej redukcji umieralności noworodków w Polsce.
Standardy Medyczne/Pediatria 2025, T. 22, DOI:10.17443/SMP2025.22.04

Abstract:

Infant mortality in Poland has decreased markedly since the 1950s; however, rates remain substantially higher for preterm infants than in other developed countries. Analysis of causes of death is hindered by imprecise diagnoses recorded on death certificates. For the purposes of perinatal mortality analysis, the WHO developed the ICD-PM system, which separates causes of death into maternal and neonatal components and then classifies them into detailed categories. In addition, clinical classification systems are also used to enable more accurate analyses. In coding, avoidance of so-called “garbage codes” is essential, as these impede identification of the underlying cause of death. For a study conducted in 2024 in neonatal wards and neonatal intensive care units in the Mazovian voivodeship, we developed an “Analysis of Death of a Live-born Neonate” form based on ICD-PM. The form covers 11 groups and 37 subgroups of causes of death, collects clinical data on the mother and the neonate, and provides space for the discharge summary and genetic test results. Completed forms were verified, including the validation of the correctness of the recorded causes of death. The analysis showed that the most common causes were congenital defects and prematurity. However, the proportion attributed moto prematurity decreased substantially when compared to data from death certificates, while the percentage of deaths related to infections, respiratory and circulatory disorders, and other complications increased. This indicates a need for more precise coding and a reduction in general diagnoses that mask actual clinical problems. A thorough analysis of treatment failures based on autopsy findings, multidisciplinary expert case review, and precise coding of causes of death is essential for effective prioritisation and determining of directions to improve standards of care leading to a further reduction in neonatal mortality in Poland.
Standardy Medyczne/Pediatria 2025, T. 22, DOI:10.17443/SMP2025.22.04

Skrócona informacja o leku MINIRIN MELT

Skrócona informacja o leku MINIRIN MELT /

Słowa kluczowe:

Keywords:

Autorzy:

Streszczenie:

Pałny dostępny w pdf - aby pobrać, kliknij w przycisk "POBIERZ"

Abstract:

Treść:

MINIRIN Melt 60 μg, 120 μg, 240 μg, liofilizat doustny. Skład jakościowy i ilościowy. Jeden liofilizat doustny zawiera 60 μg, 120 μg lub 240 μg desmopresyny (Desmopressinum) w postaci desmopresyny octanu. Postać farmaceutyczna. Liofilizat doustny; MINIRIN Melt 60 μg: biały krążek z oznakowaniem w kształcie kropli po jednej stronie; MINIRIN Melt 120 μg: biały krążek z oznakowaniem w kształcie dwóch kropli po jednej stronie; MINIRIN Melt 240 μg: biały krążek z oznakowaniem w kształcie trzech kropli po jednej stronie. Wskazania do stosowania. Leczenie moczówki prostej ośrodkowej; Leczenie pierwotnego izolowanego moczenia nocnego u pacjentów powyżej 6 lat z prawidłową zdolnością zagęszczania moczu; Leczenie objawowe nokturii u dorosłych, związanej z nocnym wielomoczem (objętość moczu wytwarzanego w nocy przekracza pojemność pęcherza moczowego). Dawkowanie i sposób podawania. Ogólnie: Sposób podawania: krążek liofilizatu należy umieścić pod językiem, gdzie rozpuszcza się bez potrzeby popijania wodą. Wpływ jedzenia: pokarm może zmniejszać intensywność i czas działania przeciwdiuretycznego małych dawek desmopresyny. W razie wystąpienia objawów nadmiernego zatrzymania wody w organizmie lub zmniejszenia stężenia sodu we krwi (ból głowy, nudności, wymioty, zwiększenie masy ciała lub, w ciężkich przypadkach, drgawki) leczenie należy przerwać do czasu całkowitego wyzdrowienia pacjenta. Po wznowieniu leczenia konieczne jest ograniczenie podaży płynów do minimum. Jeśli w ciągu 4 tygodni po dobraniu właściwej dawki nie uzyskuje się odpowiedniego działania klinicznego, należy przerwać leczenie. Specyficznie według wskazań. Moczówka prosta ośrodkowa: Dawkowanie w moczówce prostej ośrodkowej jest indywidualne, ale całkowita dawka dobowa mieści się zwykle w granicach od 120 do 720 μg podjęzykowo. Zazwyczaj leczenie dzieci i dorosłych rozpoczyna się od podania 60 μg desmopresyny podjęzykowo 3 razy na dobę. Następne dawki ustala się w zależności od reakcji pacjenta. U większości pacjentów dawka podtrzymująca wynosi od 60 do 120 μg desmopresyny podjęzykowo 3 razy na dobę. Pierwotne izolowane moczenie nocne Zalecana dawka początkowa wynosi 120 μg. Lek podaje się podjęzykowo przed snem 1 raz na dobę. Jeśli ta dawka jest niewystarczająca, ilość leku można zwiększyć do 240 μg podjęzykowo na dobę. Należy wprowadzić ograniczenie podaży płynów. Leczenie desmopresyną powinno trwać przez okres do 3 miesięcy. Po trzech miesiącach leczenia należy przerwać podawanie leku na co najmniej jeden tydzień i ocenić, czy dalsze leczenie jest konieczne. Nokturia: W celu stwierdzenia nocnego wielomoczu u pacjentów z nokturią należy prowadzić, co najmniej przez dwie doby przed rozpoczęciem leczenia, kartę częstości i objętości wydalanego moczu. Nocny wielomocz rozpoznaje się, gdy ilość moczu wytwarzanego w nocy przekracza czynnościową pojemność pęcherza moczowego lub 1/3 dobowego wytwarzania moczu. Zalecana dawka początkowa wynosi 60 μg podjęzykowo przed snem. Jeśli ta dawka nie jest wystarczająco skuteczna po jednym tygodniu stosowania, można ją zwiększyć do 120 μg podjęzykowo a następnie do 240 μg podjęzykowo, z zachowaniem tygodniowych odstępów przy zwiększaniu dawki. Należy przestrzegać ograniczenia podaży płynów. Specjalne grupy pacjentów. Pacjenci w podeszłym wieku: Nie zaleca się rozpoczynania leczenia u pacjentów w wieku powyżej 65 lat. Jeśli lekarz decyduje się rozpocząć leczenie pacjentów w takim wieku, należy oznaczać stężenie sodu w surowicy przed rozpoczęciem leczenia i 3 dni po rozpoczęciu leczenia lub po zwiększeniu dawki, a także w innych terminach w trakcie leczenia, jeśli lekarz prowadzący uznaje to za konieczne. Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek: patrz Przeciwwskazania. Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby: patrz Przeciwwskazania. Dzieci: Desmopresyna wskazana jest do leczenia moczówki prostej ośrodkowej i pierwotnego izolowanego moczenia nocnego. Zalecenia dotyczące dawkowania są takie same jak u dorosłych. Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą; Nawykowa lub psychogenna polidypsja (skutkująca zwiększoną ilością wydalanego moczu - większą niż 40 ml/kg mc./dobę); Niewydolność układu krążenia lub inne choroby wymagające podawania leków moczopędnych; Umiarkowana lub ciężka niewydolność nerek (klirens kreatyniny poniżej 50 ml/min.); Zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego (ang. SIADH); Hiponatremia (obniżone stężenie sodu we krwi). Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania. Specjalne ostrzeżenia: Podczas leczenia pierwotnego izolowanego moczenia nocnego i nokturii podaż płynów należy ograniczyć do minimum w czasie od 1 godziny przed podaniem do 8 godzin po podaniu leku. Leczenie bez jednoczesnego ograniczenia podaży płynów może prowadzić do nadmiernego zatrzymania wody w organizmie i (lub) hiponatremii z występowaniem lub bez występowania objawów takich jak ból głowy, nudności i (lub) wymioty, zwiększenie masy ciała lub w ciężkich przypadkach drgawki. Należy poinstruować pacjentów i w razie potrzeby ich opiekunów o konieczności przestrzegania ograniczenia podaży płynów. Środki ostrożności. Przed rozpoczęciem leczenia należy wykluczyć ciężkie zaburzenia czynności pęcherza moczowego i przeszkodę podpęcherzową. U osób w podeszłym wieku i osób ze stężeniem sodu w surowicy na poziomie dolnej granicy normy istnieje większe ryzyko wystąpienia hiponatremii. Szczególne środki ostrożności należy zachować u osób z niewydolnością nerek i chorobami układu krążenia. Leczenie desmopresyną należy przerwać w przypadku wystąpienia ostrych chorób z zaburzeniami wodno-elektrolitowymi, jak uogólnione zakażenie, choroby przebiegające z gorączką, zapalenie żołądka i jelit. Należy zachować środki ostrożności u osób, u których istnieje ryzyko zwiększenia ciśnienia śródczaszkowego. Desmopresynę należy stosować ostrożnie u pacjentów, których stan charakteryzuje się brakiem równowagi wodnej i (lub) elektrolitowej. Środki ostrożności mające na celu uniknięcie wystąpienia hiponatremii, w tym zwracanie szczególnej uwagi na ograniczenie podaży płynów oraz częstsze oznaczanie stężenia sodu w surowicy, należy zachować w następujących przypadkach: równoczesne stosowanie leków powodujących nieprawidłowe uwalnianie hormonu antydiuretycznego (SIADH), takich jak trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, chloropromazyna, karbamazepina; równoczesne stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Działania niepożądane. Podsumowanie profilu bezpieczeństwa: Najcięższym działaniem niepożądanym desmopresyny jest hiponatremia, która może powodować ból głowy, ból brzucha, nudności, wymioty, zwiększenie masy ciała, zawroty głowy, splątanie świadomości, złe samopoczucie, zaburzenia pamięci, zaburzenia równowagi, upadki i, w ciężkich przypadkach, drgawki i śpiączkę. U większości dorosłych leczonych z powodu nokturii, u których wystąpiła hiponatremia, małe stężenie sodu stwierdzano po trzech dniach leczenia. U dorosłych ryzyko hiponatremii zwiększa się wraz ze zwiększaniem dawki desmopresyny i stwierdzono, że ryzyko to jest bardziej widoczne u kobiet. U dorosłych najczęściej zgłaszanym w trakcie leczenia działaniem niepożądanym był ból głowy (12%). Innymi częstymi działaniami niepożądanymi były: hiponatremia (6%), zawroty głowy (3%), nadciśnienie (2%) oraz zaburzenia żołądka i jelit, takie jak nudności (4%), wymioty (1%), ból brzucha (3%), biegunka (2%) i zaparcie (1%). Niezbyt często zgłaszano oddziaływanie na sen i (lub) stopień przytomności umysłu, w takiej postaci jak np. bezsenność (0,96%), senność (0,4%) lub osłabienie (0,06%). W badaniach klinicznych nie zgłaszano reakcji anafilaktycznych, ale były zgłaszane w ramach monitorowania bezpieczeństwa farmakoterapii. U dzieci najczęściej zgłaszanym w trakcie leczenia działaniem niepożądanym był ból głowy (1%). Niezbyt często zgłaszano zaburzenia psychiczne [chwiejność emocjonalna (0,1%), agresywność (0,1%), niepokój (0,05%), zmienność nastroju (0,05%), koszmary nocne (0,05%)], które zwykle ustępowały po przerwaniu leczenia, oraz zaburzenia żołądka i jelit [ból brzucha (0,65%), nudności (0,35%), wymioty (0,2%) i biegunka (0,15%)]. W badaniach klinicznych nie zgłaszano reakcji anafilaktycznych, ale były zgłaszane w ramach monitorowania bezpieczeństwa farmakoterapii. Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych. Dorośli: Na podstawie częstości działań niepożądanych zgłaszanych w badaniach klinicznych desmopresyny stosowanej doustnie u dorosłych leczonych z powodu nokturii (N=1557) i danych z monitorowania bezpieczeństwa farmakoterapii dotyczących wszystkich wskazań dla dorosłych (w tym moczówki prostej ośrodkowej). Działania niepożądane zgłaszane w ramach monitorowania bezpieczeństwa farmakoterapii dodano w kolumnie: częstość „nieznana”.

Opis wybranych działań niepożądanych. Najcięższym działaniem niepożądanym desmopresyny jest hiponatremia, która może powodować ból głowy, ból brzucha, nudności, wymioty, zwiększenie masy ciała, zawroty głowy, splątanie świadomości, złe samopoczucie, upośledzenie pamięci, zaburzenia równowagi, upadki i, w ciężkich przypadkach, drgawki i śpiączkę. Przyczyną potencjalnej hiponatremii jest oczekiwane działanie przeciwdiuretyczne. Hiponatremia jest odwracalna i u dzieci występuje często w związku ze zmianami w porządku dziennym wpływającymi na przyjmowanie płynów i (lub) pocenie się. U dorosłych leczonych z powodu nokturii w ramach badań klinicznych, w większości przypadków, w których stwierdzano małe stężenie sodu, dochodziło do tego w ciągu pierwszych dni leczenia lub w związku ze zwiększeniem dawki. Zarówno u dorosłych jak i u dzieci należy zwrócić szczególną uwagę na środki ostrożności wymienione w punkcie Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania - Inne specjalne grupy pacjentów: U osób w wieku podeszłym i osób ze stężeniem sodu w surowicy na poziomie dolnej granicy normy istnieje większe ryzyko wystąpienia hiponatremii. Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych: Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Aleje Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel: +48 22 49 21 301, Fax: +48 22 49 21 309, Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Podmiot odpowiedzialny posiadający pozwolenie na dopuszczenie do obrotu: Ferring-Léčiva, a.s., K Rybníku 475 252 42 Jesenice u Prahy, Republika Czeska. Numery pozwoleń na dopuszczenie do obrotu: MINIRIN Melt 60 μg liofilizat doustny: pozwolenie nr 14067; MINIRIN Melt 120 μg liofilizat doustny: pozwolenie nr 14068; MINIRIN Melt 240 μg liofilizat doustny: pozwolenie nr 14069. Pozwolenia wydane przez Prezesa URPL, WM i PB. Data zatwierdzenia lub częściowej zmiany tekstu charakterystyki produktu leczniczego: 28/10/2020. Kategoria dostępności: produkt leczniczy wydawany z przepisu lekarza – Rp.
Cena urzędowa detaliczna (Poziom odpłatności: ryczałt): MINIRIN Melt 60 μg – 94,97 PLN; MINIRIN Melt 120 μg – 182,54 PLN; MINIRIN Melt 240 μg – 368,44 PLN.
Cena urzędowa detaliczna (Poziom odpłatności: 30%): MINIRIN Melt 60 μg – 94,97 PLN; MINIRIN Melt 120 μg – 182,54 PLN; MINIRIN Melt 240 μg – 368,44 PLN.
Maksymalna kwota dopłaty ponoszonej przez pacjenta (Poziom odpłatności: ryczałt): MINIRIN Melt 60 μg – 30,94 PLN; MINIRIN Melt 120 μg – 51,28 PLN; MINIRIN Melt 240 μg – 105,92 PLN.
Maksymalna kwota dopłaty ponoszonej przez pacjenta (Poziom odpłatności: 30%): MINIRIN Melt 60 μg – 47,91 PLN; MINIRIN Melt 120 μg – 88,42 PLN; MINIRIN Melt 240 μg – 180,20 PLN.
Obwieszczenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych na 1 lipca 2025 r.

Zastosowania leków roślinnych w objawowym leczeniu kaszlu – rekomendacje ekspertów Polskiego Towarzystwa Fitoterapii

Zbigniew Doniec, Adam J. Sybilski,

Zastosowania leków roślinnych w objawowym leczeniu kaszlu – rekomendacje ekspertów Polskiego Towarzystwa Fitoterapii / The use of herbal medicines in the symptomatic treatment of cough – Recommendations of Experts from the Polish Phytotherapy Society

Słowa kluczowe:

Keywords:

Autorzy:

Streszczenie:

Brak skutecznych leków przeciwwirusowych sprawia, że w terapii zakażeń układu oddechowego dominują leki objawowe. Roślinne produkty lecznicze, zawierające substancje roślinne lub ich przetwory, od dawna stosowane są w łagodzeniu objawów infekcji dróg oddechowych, takich jak kaszel. Substancje te wykazują szerokie spektrum działania, w tym wykrztuśne, mukolityczne, przeciwzapalne, antyoksydacyjne i immunomodulujące. W przeciwieństwie do leków syntetycznych, roślinne produkty lecznicze charakteryzują się złożonym składem chemicznym, co pozwala na dodatkowe efekty biologiczne, takie jak ograniczanie wzrostu drobnoustrojów, zmniejszanie stanu zapalnego i stresu oksydacyjnego oraz wspomaganie układu immunologicznego. Racjonalne stosowanie tych produktów zapewnia bezpieczną i skuteczną terapię z mniejszym ryzykiem działań niepożądanych. Przykłady obejmują wyciąg z liścia bluszczu, który działa wykrztuśnie i przeciwzapalnie oraz wyciąg z liścia babki lancetowatej i ziela stuliszu lekarskiego, które łagodzą podrażnienia gardła i kaszel.
Standardy Medyczne/Pediatria2025, T. 22, DOI:10.17443/SMP2025.22.03

Abstract:

The lack of effective antiviral drugs means that symptomatic medications play a primary role in treating respiratory infections. Herbal medicinal products, containing plant substances or their preparations, have long been used to alleviate symptoms of respiratory tract infections, such as cough. These substances exhibit a wide range of actions, including expectorant, mucolytic, anti-inflammatory, antioxidant, and immunomodulatory effects. Unlike synthetic drugs, herbal medicinal products have a complex chemical composition, allowing for additional biological effects such as limiting the growth of pathogens, reducing inflammation and oxidative stress, and supporting the immune system. Rational use of these products ensures safe and effective therapy with a lower risk of adverse effects. Examples include ivy leaf extract, which acts as an expectorant and anti-inflammatory agent, and plantain leaf extract and hedge mustard herb extract, which soothe throat irritation and cough.
Standardy Medyczne/Pediatria 2025, T. 22, DOI:10.17443/SMP2025.22.03

Moczenie nocne u dzieci – optymalizacja diagnostyki i leczenia

Michał Maternik, Ilona Chudzik,

Moczenie nocne u dzieci – optymalizacja diagnostyki i leczenia / Optimizing the diagnosis and treatment of nocturnal enuresis in children

Słowa kluczowe:

Keywords:

Autorzy:

Streszczenie:

Moczenie nocne stanowi istotny problem w populacji dziecięcej z uwagi na częste występowanie tego schorzenia. Za normę uznaje się występowanie moczenia nocnego do końca 5 r.ż. Niestety według badań epidemiologicznych problem ten dotyczy 15% dzieci w wieku 7 lat i 5% dzieci w wieku 10 lat. U podstaw moczenia nocnego leżą trzy mechanizmy patofizjologiczne: poliuria nocna, nocna nadczynność pęcherza moczowego i zaburzenia snu związane z brakiem wybudzania na sygnał z wypełnionego pęcherza. Diagnostyka tego schorzenia opiera się na zastosowaniu dzienników mikcji i kalendarzy moczenia celem określenia podłoża objawu, jakim jest moczenie nocne. Terapię tego schorzenia rozpoczyna się od wprowadzenia zasad uroterapii standardowej, a w przypadku utrzymywania się moczenia należy rozpocząć leczenie przy pomocy alarmu nocnego lub desmopresyny.
Wybór terapii powinien być uzależniony od informacji uzyskanych z dzienników mikcji i kalendarzy moczenia. Terapia powinna w głównej mierze być prowadzona przez lekarzy pediatrów i lekarzy rodzinnych, a jedynie przypadki pacjentów niereagujących na leczenie pierwszego rzutu powinny być kierowane do specjalistycznych poradni nefrologicznych lub urologicznych dla dzieci.

Standardy Medyczne/Pediatria 2025, T. 22, DOI:10.17443/SMP2025.22.02

Abstract:

Bedwetting is a significant problem in the pediatric population due to its frequent occurrence. According to epidemiological studies, this problem affects 15% of children aged 7 and 5% of children aged 10. Bedwetting is considered a pathological symptom after the age of 5. Three pathophysiological mechanisms underlie bedwetting: nocturnal polyuria, nocturnal bladder overactivity and sleep disorders associated with the lack of waking up to the signal from a full bladder. Diagnosis of this condition is based on the use of voiding diaries and enuresis calendars to determine the basis of the symptom of bedwetting. First-line therapy for this condition is based on the principles of standard urotherapy, and in the case of persistent enuresis, treatment should be initiated with a wetting alarm or desmopressin. The choice of therapy should depend on the information obtained from voiding diaries and enuresis calendars. Therapy should primarily be conducted by pediatricians and family doctors, and only cases of patients who do not respond to firstline treatment should be referred to specialist pediatric nephrology or urology outpatient clinics.

Standardy Medyczne/Pediatria 2025, T. 22, DOI:10.17443/SMP2025.22.02

Optymalna metoda leczenia astmy – sztuka wyboru

Rafał Dobek,

Optymalna metoda leczenia astmy – sztuka wyboru / Optimal treatment of asthma – the art of choice

Słowa kluczowe:

Keywords:

Autorzy:

Streszczenie:

Wziewne glikokortykosteroidy (wGKS) mają podstawowe znaczenie w leczeniu astmy. Mogą być stosowane w monoterapii lub razem z długodziałającymi lekami rozszerzającymi oskrzela. W artykule omówiono leczenie podtrzymujące i doraźne oraz regularne dawkowanie leków, ze szczególnym uwzględnieniem nowego modelowania farmakokinetycznego i farmakodynamicznego ochrony oskrzeli i działań ogólnoustrojowych.
Standardy Medyczne 2023, DOI:10.17443/SMP2023.20.04

Abstract:

Inhaled corticosteroids are the mainstay of pharmacological management of asthma. They can be administered either in monotherapy or in combinations with long – acting bronchodilators. A thorough discussion about different therapeutic patterns, including maintenance and reliever therapy and regular daily dosing has been provided. Special attention has been focused on a novel pharmacokinetic and pharmacodynamic modelling of bronchoprotection and systemic activity.
Standardy Medyczne 2023, DOI:10.17443/SMP2023.20.04

Postępy w prowadzeniu badań klinicznych w populacji pediatrycznej – projekt europejski SMART

Postępy w prowadzeniu badań klinicznych w populacji pediatrycznej – projekt europejski SMART / Progress in clinical trials in paediatric population – the SMART European project

Słowa kluczowe:

Keywords:

Autorzy:

Streszczenie:

Abstract:

Treść:

Marek Migdał, Jacek Kołodziejczyk, Piotr Socha

Instytut „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka”, Warszawa

Celem projektu SMART (ang. Small Medicines Advanced Research Training), realizowanego w ramach programu Horyzont 2020 od 01.01.2016 do 31.12.2018 roku, było przeszkolenie pracowników Instytutu „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka” (IPCZD) w zakresie zaawansowanych technik badawczych – modelowania i symulacji oraz ekstrapolacji, mogących mieć zastosowanie w badaniu produktów leczniczych przeznaczonych dla populacji pediatrycznej. Dodatkowym celem projektu było szkolenie w zakresie opracowywania nowych postaci farmaceutycznych produktów leczniczych odpowiednich do stosowania w różnych grupach wiekowych populacji pediatrycznej. Projekt był koordynowany przez IPCZD we współpracy z partnerami we Włoszech: Consorzio per Valutazioni
Biologiche e Farmacologiche (CVBF) wraz z Wydziałem Farmacji Uniwersytetu w Bari, oraz w Wielkiej
Brytanii – University College London (UCL). Do kwietnia 2017 roku partnerem w programie był również
Université d’Aix Marseille (AMU) we Francji. W 2017 roku realizowano zadania związane ze szkoleniem prowadzonym dla personelu IPCZD (lekarze, pielęgniarz, farmaceuci, diagnosta laboratoryjny) w ośrodkach zagranicznych w ramach staży trwających od 2 do 3 miesięcy. W szkoleniu we Włoszech wzięło udział 6 osób (2 lekarzy, 4 farmaceutów) – tematy szkoleń obejmowały: metodykę planowania oraz prowadzenia badań klinicznych produktów leczniczych w różnych grupach wiekowych populacji pediatrycznej, aspekty etyczne prowadzenia takich badań, bezpieczeństwo farmakoterapii. Przeprowadzono szkolenie praktyczne w zakresie możliwości tworzenia nowych postaci farmaceutycznych produktów leczniczych przeznaczonych do stosowania u dzieci. W szkoleniu w Wielkiej Brytanii wzięło udział 5 osób (3 lekarzy, diagnosta laboratoryjny, pielęgniarz). Szkolenie dotyczyło praktycznych aspektów stosowania modelowania i symulacji oraz ekstrapolacji do analizowania skuteczności farmakoterapii. Szkolenie pielęgniarza dotyczyło prawidłowego pobierania i zabezpieczania materiału biologicznego dla potrzeb badań klinicznych, jak również poznania roli pielęgniarki/pielęgniarza biorącego udział w projektowaniu i realizacji badań klinicznych. Podsumowaniem odbytych szkoleń są prace zamieszczone w niniejszym specjalnym suplemencie Standardów
Medycznych Pediatria. Prace te powinny być cennym źródłem wiedzy dla osób zainteresowanych tematyką badań klinicznych prowadzonych w populacji pediatrycznej.

SPIS TREŚCI

Optymalizacja projektowania badań klinicznych w populacji dziecięcej z wykorzystaniem istniejącej wiedzy oraz nowych metod: modelowania, symulacji i ekstrapolacji - Agnieszka Czajkowska, Jacek Rubik
Nadzór nad bezpieczeństwem farmakoterapii w badaniach klinicznych – problemy w populacji pediatrycznej - Katarzyna Żyluk, Bożenna Dembowska-Bagińska
Badanie wstępne rozpuszczalności spironolaktonu i stabilności kaptoprilu w roztworach wodnych - Aleksandra Sobczak, Piotr Salwa, Ryszard Sot, Katarzyna Witulska
Research nurse w polskim systemie badań klinicznych – fakt czy mit? - Aleksander Wiśniewski, Aleksandra Pawlak, Marek Migdał
Ból w intensywnej terapii dziecięcej – wyzwania w jego ocenie i skutecznym leczeniu - Eliza Michalska, Mariya Tsupruk