Podwyższona aktywność kinazy kreatynowej (hiper-CK-emia) u dzieci – przyczyny, algorytm diagnostyczny i leczenie
Słowa kluczowe / Keywords:
Streszczenie:
Kinaza kreatynowa (ang. creatine kinase, CK) jest kluczowym enzymem biorącym udział w gospodarce energetycznej ustroju, występuje w dużych ilościach w tkankach o wysokich wydatkach energetycznych. Oznaczenie jej aktywności w surowicy jest często wykonywanym badaniem laboratoryjnym u dzieci, jednakże nierzadko interpretacja wyników może się wiązać z trudnościami. Wartości referencyjne dla CK są zależne od takich czynników jak: wiek, płeć, rasa, odsetek tkanki mięśniowej, dlatego w populacji pediatrycznej ważne jest odniesienie wyniku do odpowiednich norm. Podwyższoną aktywność tego enzymu stwierdza się m.in. w poważnie rokujących chorobach układu mięśniowego, nerwowego, zaburzeniach metabolicznych, ale u większości pacjentów podwyższona aktywność CK (hiper-CK-emia) ma charakter przejściowy i jest związana z łagodnymi, samoograniczającymi się dolegliwościami. Możliwa jest również sytuacja, gdy aktywność CK utrzymuje się przewlekle powyżej górnej granicy normy (GGN) pomimo braku objawów nerwowo-mięśniowych, a przeprowadzona rozszerzona diagnostyka nie pozwala ustalić rozpoznania. Mówi się wówczas o hiper-CK-emii idiopatycznej. Dane z wywiadu, obciążenia rodzinne, badanie przedmiotowe, stopień nasilenia hiper-CK-emii są kluczowe w doborze odpowiedniej ścieżki diagnostycznej. W artykule przedstawiono propozycję postępowania z pacjentem, u którego stwierdzono hiper-CK-emię.
Standardy Medyczne/Pediatria 2026, T. 23, 56-71
Abstract:
Creatine kinase is a key enzyme involved in the regulation of the body’s energy metabolism and is abundantly expressed in tissues with high energy requirements. Determination of its serum activity is a commonly performed laboratory test in pediatric patients; however, the interpretation of results may often present certain difficulties. Reference values for creatine kinase are influenced by factors such as age, sex, ethnicity, and muscle mass percentage; therefore, in the pediatric population, it is essential to relate the obtained results to appropriate reference ranges. Increased activity of this enzyme is observed, among others, in severe neuromuscular and neurological disorders, as well as in metabolic diseases. Nevertheless, in the majority of patients, hyperCKemia is transient and associated with mild, self-limiting conditions. It is also possible for serum creatine kinase activity to remain persistently elevated above the upper reference limit in the absence of neuromuscular symptoms, and when comprehensive diagnostic evaluation fails to identify the underlying cause, the condition is classified as idiopathic hyperCKemia. Patient history, family background, physical examination findings, and the degree of enzyme elevation are crucial factors in determining the appropriate diagnostic pathway. A proposed algorithm for the management of patients presenting with elevated creatine kinase activity is outlined in the following article.
Standardy Medyczne/Pediatria 2026, T. 23, 56-71
Strona przeznaczona dla lekarzy i osób pracujących w ochronie zdrowia. Wchodząc tu, potwierdzasz, że jesteś osobą uprawnioną do przeglądania zawartych na tej stronie treści.