USG płuc może pomóc przewidzieć, czy noworodek poradzi sobie po ekstubacji
Autor: Adrian Goss
Ekstubacja w neonatologii to zawsze moment decyzji: czy dziecko jest już gotowe na bardziej samodzielny oddech, czy ryzyko niepowodzenia jest nadal zbyt duże? Klasycznie lekarze opierają się na parametrach klinicznych, gazometrii, ustawieniach respiratora i doświadczeniu zespołu. Coraz więcej danych sugeruje jednak, że do tej układanki warto dodać jeszcze jedno narzędzie: ultrasonografię (USG) płuc.
W prospektywnym badaniu obserwacyjnym oceniano 92 noworodki wentylowane inwazyjnie z powodów oddechowych. Badanie USG płuc wykonywano 30 min przed ekstubacją oraz 2 godz. po niej. Zastosowano 12-polowy protokół oceny płuc, a obrazy analizowało dwóch doświadczonych neonatologów, posługując się punktacją od 0 do 36, zależną m.in. od liczby linii B oraz obecności konsolidacji. Lekarz podejmujący decyzję o ekstubacji nie znał wyniku badania USG płuc, dlatego kwalifikacja dziecka do usunięcia rurki intubacyjnej odbywała się zgodnie z rutynową oceną kliniczną, czyli bez wpływu wyniku USG.
Wyniki są interesujące pod względem praktycznym, ponieważ u 74 z 92 dzieci ekstubacja zakończyła się powodzeniem, a u 18 doszło do niepowodzenia. Przedekstubacyjna ocena USG płuc, przy optymalnym punkcie odcięcia, przewidywała niepowodzenie ekstubacji z czułością 83% i swoistością 95%. Badanie wykonane 2 godz. po ekstubacji miało podobną czułość – 83% – oraz swoistość 97%. Co ważne, wartość predykcyjna USG utrzymywała się także po uwzględnieniu wieku ciążowego, urodzeniowej masy ciała i pCO₂ po ekstubacji.
Dlaczego to może być ważne? USG płuc nie daje jedynie „ładnego czy brzydkiego obrazu”. Dobrze wykonane i ocenione badanie może obiektywizować stopień upowietrznienia płuc, obecność płynu, linii B czy konsolidacji. W neonatologii ma to szczególne znaczenie, ponieważ płuca noworodka są strukturą bardzo powierzchowną, a zatem dobrze dostępną dla sondy wysokiej częstotliwości. Autorzy zwracają uwagę, że w tej populacji rekomendowane jest użycie głowicy co najmniej 10 MHz.
To nie oznacza oczywiście, że USG płuc powinno zastąpić ocenę kliniczną. Bardziej prawdopodobny scenariusz to włączenie USG jako dodatkowego elementu decyzji: obok gazometrii, stabilności oddechowej, zapotrzebowania na tlen, parametrów wentylacji i ogólnego stanu dziecka. Szczególnie cenne może to być w przypadku, gdy decyzja jest „na granicy” – dziecko wygląda lepiej, ale ryzyko reintubacji nadal budzi niepokój.
Ciekawym uzupełnieniem jest fakt, że temat ten otrzymał także wsparcie badawcze. Adam Bauer, MD, associate professor w Division of Neonatology and Newborn Nursery na University of Wisconsin-Madison, uzyskał roczny grant Meriter Foundation w wysokości 28 838 dolarów na projekt „Lung Ultrasound to Predict Extubation Success in Neonates”. Celem projektu jest ocena, czy punktacja USG płuc u noworodków może przewidywać powodzenie ekstubacji po usunięciu rurki intubacyjnej.
USG płuc w neonatologii coraz mocniej wychodzi poza rolę „ciekawego dodatku”. Może się stać narzędziem, które pomaga lepiej wybrać moment ekstubacji, ograniczyć liczbę nieudanych prób i szybciej identyfikować dzieci wymagające intensywniejszego wsparcia oddechowego. Na razie potrzeba badań interwencyjnych – najlepiej z randomizacją – które pokażą, czy strategia ekstubacji prowadzona z użyciem USG realnie poprawia wyniki leczenia, ale kierunek jest bardzo obiecujący.
Na podstawie: Xie YM, Yan CM, Zhao X i wsp. Associations Between Quantitative Lung Ultrasound and Successful Extubation in Infants. J Ultrasound Med 2025;44(9):1625-1633; DOI:10.1002/jum.16715. Epub 2025 Apr 26. PMID: 40285664;
Podobne aktualności
Strona przeznaczona dla lekarzy i osób pracujących w ochronie zdrowia. Wchodząc tu, potwierdzasz, że jesteś osobą uprawnioną do przeglądania zawartych na tej stronie treści.