Nowy mechanizm produkcji krwinek czerwonych. To odkrycie może mieć znaczenie w leczeniu niedokrwistości
Autor: Adrian Goss
Produkcja krwinek czerwonych jest jednym z najintensywniejszych procesów zachodzących w organizmie. Każda musi zostać wypełniona hemoglobiną — białkiem odpowiedzialnym za transport tlenu. Kluczowym elementem hemoglobiny jest hem, czyli cząsteczka zawierająca żelazo. Dotąd zakładano, że dojrzewające krwinki czerwone są w dużej mierze zależne od hemu wytwarzanego we własnych mitochondriach. Nowe badanie opublikowane w Science pokazuje jednak, że mechanizm ten może być bardziej złożony.
Naukowcy z University of Maryland School of Medicine opisali drogę, dzięki której niedojrzałe krwinki czerwone — erytroblasty — mogą pobierać hem z otaczających komórek. Ma to szczególne znaczenie w późnych etapach dojrzewania, kiedy komórki tracą mitochondria, a mimo to nadal potrzebują dużych ilości hemu do produkcji hemoglobiny. Za transport tej cząsteczki odpowiada białko HRG1.
Znaczenie tego mechanizmu najlepiej widać w sytuacjach stresowych dla organizmu, takich jak utrata krwi czy niedotlenienie. W badaniach na modelu mysim wyłączenie genu HRG1 zaburzało zdolność organizmu do szybkiego odtwarzania krwinek czerwonych. Powstające komórki zawierały zbyt mało hemoglobiny i obumierały przed osiągnięciem pełnej dojrzałości.
Odkrycie to może mieć znaczenie nie tylko dla lepszego zrozumienia fizjologii erytropoezy, lecz także dla chorób, w których dochodzi do zaburzeń gospodarki hemem. Jednym z przykładów jest β-talasemia — dziedziczna choroba prowadząca do nieprawidłowej produkcji hemoglobiny i ciężkiej niedokrwistości. W modelu zwierzęcym częściowe ograniczenie aktywności HRG1 poprawiało parametry związane z produkcją krwinek czerwonych i nasileniem anemii.
Autorzy badania podkreślają, że HRG1 może w przyszłości stać się interesującym celem terapeutycznym. Regulowanie transportu hemu mogłoby pomagać zarówno w stanach niedoboru hemoglobiny, jak i w chorobach, w których nadmiar wolnego hemu działa toksycznie na komórki.
Na razie są to jednak wyniki badań przedklinicznych. Odkrycie nie oznacza jeszcze nowej terapii dostępnej dla pacjentów, ale wskazuje kierunek, który może się okazać istotny w hematologii — szczególnie w leczeniu niedokrwistości, β-talasemii i innych chorób związanych z nieprawidłowym metabolizmem hemu.
Źródło: Belot A, Rock A, Dutt S i wsp. A cell-nonautonomous heme acquisition pathway enables erythroid hemoglobinization under stress. bioRxiv [Preprint]. 2026 Feb 11:2026.02.10.705195; DOI:10.64898/2026.02.10.705195. PMID: 41727165; PMCID: PMC12918880.
Podobne aktualności
Strona przeznaczona dla lekarzy i osób pracujących w ochronie zdrowia. Wchodząc tu, potwierdzasz, że jesteś osobą uprawnioną do przeglądania zawartych na tej stronie treści.