Karmienie piersią nie zależy wyłącznie od matki? Jaka jest rola pediatry?
Autor: Adrian Goss
Karmienie piersią nadal bywa przedstawiane przede wszystkim jako kwestia wiedzy, motywacji i determinacji matki. Takie spojrzenie pomija jednak warunki, w jakich kobieta podejmuje i realizuje decyzję o sposobie żywienia dziecka. Znaczenie mają organizacja opieki po porodzie, dostępność specjalistycznego wsparcia, sytuacja zawodowa oraz sposób komunikacji personelu medycznego.
Na ten systemowy wymiar zwraca uwagę nowe stanowisko Amerykańskiej Akademii Pediatrii (American Academy of Pediatrics, AAP). Dokument dotyczy nierówności rasowych obserwowanych w Stanach Zjednoczonych, ale jego najważniejsze przesłanie ma szersze zastosowanie: rodziny nie zawsze otrzymują porównywalną, opartą na dowodach pomoc w rozpoczęciu i utrzymaniu karmienia piersią. Różnice mogą dotyczyć jakości przekazywanych informacji, zachęcania do karmienia, dostępności konsultacji lub decyzji o podaniu mieszanki mlecznej bez wyraźnych wskazań medycznych.
AAP podkreśla, że pediatra nie powinien się ograniczać do ogólnego zalecenia karmienia piersią. Jego rolą jest również rozpoznawanie barier, z jakimi mierzy się konkretna rodzina, oraz ułatwienie dostępu do skutecznej pomocy. Autorzy stanowiska wskazują na potrzebę rozwijania lokalnych programów wsparcia, właściwego finansowania porad laktacyjnych, sprzętu do odciągania pokarmu, poprawy warunków dla karmiących kobiet w miejscu pracy, ograniczania niewłaściwie ukierunkowanego marketingu mieszanek oraz monitorowania jakości opieki.
Problem nie jest obcy polskim pacjentkom. W opublikowanym w 2024 r. badaniu ankietowym obejmującym 419 kobiet 83,1% respondentek deklarowało, że planowało karmienie piersią. Jednocześnie 61% oceniło pomoc uzyskaną w szpitalu w zakresie nauki karmienia jako niewystarczającą, a 65% wskazało, że w ich miejscu zamieszkania nie było doradcy laktacyjnego. Po powrocie do pracy karmienie udało się kontynuować bez przerywania 43,2% badanych.
Wyniki należy interpretować ostrożnie. Było to przekrojowe badanie internetowe, a uczestniczki rekrutowano za pośrednictwem mediów społecznościowych. Próba nie może zatem zostać uznana za reprezentatywną dla wszystkich kobiet rodzących w Polsce. Dane pokazują jednak wyraźną rozbieżność między początkowym zamiarem karmienia piersią a dostępem do pomocy potrzebnej do jego realizacji.
Dla pediatry oznacza to konieczność zainteresowania się nie tylko tym, czym aktualnie karmione jest niemowlę. Podczas wizyty warto ustalić, jaki był cel rodziców, jakie trudności pojawiły się po wypisie ze szpitala oraz czy rodzina otrzymała rzeczywistą, a nie wyłącznie deklaratywną możliwość konsultacji. W przypadku dokarmiania należy omówić jego przyczynę, sposób prowadzenia i dalszy plan, unikając zarówno automatycznego zalecania mieszanki, jak i wywierania presji na matkę.
Amerykańskich danych dotyczących nierówności rasowych nie można bezpośrednio przenosić na polskie realia. W naszym krajowym systemie różnice mogą być silniej związane z miejscem zamieszkania, sytuacją ekonomiczną, barierą językową, statusem migracyjnym czy dostępnością opieki po wypisie. Mechanizm pozostaje jednak podobny: zalecenie kliniczne jest możliwe do realizacji tylko wtedy, gdy pacjentka otrzyma odpowiednią pomoc.
Najważniejszy wniosek nie polega zatem na dążeniu do karmienia piersią za wszelką cenę. Chodzi o to, aby wynik żywieniowy nie zależał od przypadku, kodu pocztowego ani umiejętności samodzielnego znalezienia płatnego specjalisty. Rolą pediatry jest dostarczenie rodzinie rzetelnych informacji, rozpoznanie przeszkód oraz wsparcie świadomej decyzji bez oceniania i wzbudzania poczucia winy.
Na podstawie:
https://wkkf.issuelab.org/resources/36504/36504.pdf
Kolmaga A, Dems-Rudnicka K, Garus-Pakowska A. Attitudes and Barriers of Polish Women towards Breastfeeding-Descriptive Cross-Sectional On-Line Survey. Healthcare (Basel) 2024;12:1744; DOI:10.3390/healthcare12171744. PMID: 39273769; PMCID: PMC11394689.
Grafika: https://stock.adobe.com/pl/images/mother-breastfeeding-her-newborn-child/294567370
